Tuż po Świętach, za pośrednictwem żon internowanych kolegów, dotarła do nas niemiła informacja, że dwaj przywódcy “Solidarności” z Zakładów Azotowych, pałając chęcią jak najszybszego opuszczenia ośrodka dla internowanych we Włodawie, podpisali t.zw. lojalkę akurat w tym czasie, gdy do Włodawy dotarła informacja, że wyposażona w czołgi kolumna wojskowa zbliża się do Puław w celu pacyfikacji strajku w Zakładach Azotowych^[25], a ich koledzy przygotowują się do odparcia ataku. Później, również za pośrednictwem żon internowanych kolegów, otrzymaliśmy nie mniej przykrą wiadomość, że atmosfera w niektórych kręgach puławskich działaczy “Solidarności” internowanych we Włodawie daleko odbiega od ideału. Najdrastyczniejszym tego przejawem było typowanie i tropienie “SB-eckich wtyk” oraz "kapusiów" wśród działaczy, którzy uniknęli internowania, a zdaniem niektórych internowanych “zasłużyli” sobie na to bardziej niż oni, pisząc np. niepochlebne dla władz PRL i ZSRR artykuły w prasie związkowej^[26].

Dużo zamieszania sprawiali wówczas również występujący od czasu do czasu w telewizji byli działacze “Solidarności” (np. były rzecznik prasowy Komisji Krajowej NSZZ “Solidarność” Marek Brunne) namawiający do podpisania “lojalek” i zaniechania oporu. Wprawdzie nie były to na ogół postacie pierwszoplanowe, ale i tak ich występy wprowadzały w szeregi organizującego się dopiero solidarnościowego podziemia nie lada zamęt.

Dało nam to asumpt do wielogodzinnych dyskusji przy raklu^[27], jak w naszej sytuacji należy zachować się w czasie przesłuchania i jak należy reagować na próby wymuszania różnych zobowiązań względem SB. Żadnych ogólnie obowiązujących norm jeszcze wtedy nie wypracowano, więc musieliśmy radzić sobie sami.

Na własny użytek postanowiliśmy więc wypracować coś w rodzaju kodeksu etycznego, którego później skrupulatnie przestrzegaliśmy. Nasz (tzn Bogdana Szewczyka i Stanisława Głażewskiego, bo Ireneusz Ostrokólski siedział jeszcze wtedy w obozie dla internowanych), kodeks był prosty i łączył wymogi honoru z koniecznym pragmatyzmem. Kodeks nie przybrał nigdy formy pisanego dokumentu, zatem przy prezentacji jego głównych postanowień skazany jestem wyłącznie na własną pamięć.

1. Przekazanie SB czy innym służbom jakichkolwiek informacji dotyczących działalności po 13 grudnia 1981 r. jest czynem niedopuszczalnym i automatycznie eliminuje kapującego z grupy W tych sprawach zawsze należy iść w zaparte, nawet jeśli okazywane dowody lub świadkowie mówią co innego. Jeśli okoliczności tego wymagają, można natomiast przyznać się do legalnej działalności związkowej sprzed ogłoszenia stanu wojennego np. do zaangażowania w pracę statutowych struktur Związku, współpracy z wydawnictwami związkowymi itp. powszechnie znanych faktów.

2. Do czynów w najwyższym stopniu nagannych zaliczyliśmy podpisanie zgody na współpracę z SB, nawet jeśli podpisało się ją ze z góry powziętym zamiarem niedotrzymania tych zobowiązań jako wymuszonych. Dopuszczaliśmy natomiast podpisanie “zobowiązania do przestrzegania praw obowiązujących w stanie wojennym” (t.zw. “lojalki”) lub zobowiązania do zachowania w tajemnicy przebiegu i treści przesłuchania, jeśli stanowi to warunek zwolnienia z aresztu. Wyszliśmy bowiem z założenia, że lepiej podpisać i szybko powrócić do knucia, niż bezczynnie siedzieć za kratkami.

3. Uzgodniliśmy wówczas także, że bez zwłoki będziemy się wzajemnie informować o wszelkich kontaktach ze służbami specjalnymi oraz o obszarach ich zainteresowań.

4. Na koniec postanowiliśmy nie interesować się szczegółami działań konspiracyjnych, które nie są niezbędne dla wykonania indywidualnych zadań. W ten sposób tajemnica naszych działań była chroniona podwójnie: poprzez ścisłe przestrzeganie uzgodnionych zasad oraz przez ignorancję w sprawach, które każdego z nas nie dotyczyły. Miało to oprócz dobrych, również i złe strony: do dzisiaj np. nie wiem jak w naszym zespole zorganizowany był kolportaż wydawanych druków, kto utrzymywał kontakty ze strukturami zewnętrznymi i jakie to były struktury itp. Nie należało to bowiem do zakresu moich obowiązków.