Wiadomość o wprowadzeniu stanu wojennego, dla nas, działaczy „Solidarności” Ziemi Puławskiej była całkowitym zaskoczeniem. Nie byliśmy na nią zupełnie przygotowani, nie było instrukcji, planów działania, nie wyznaczono rezerwowych działaczy, którzy przejmą kontrolę nad działalnością związku^[1] ani też awaryjnych kontaktów. Nie było zorganizowanej łączności a numery telefonów i adresy musieliśmy wyszukiwać w książce telefonicznej.Od czasu prowokacji bydgoskiej wiedzieliśmy tylko, że odpowiedzią Związku na atak będzie strajk generalny. Ale i przygotowań do takiego strajku też nie przedsięwzięto.

Nic więc dziwnego, że w pierwszych godzinach stanu wojennego najbardziej widoczne były spontaniczne akcje szeregowych członków i sympatyków Solidarności. Wśród nich panowała wprawdzie atmosfera grozy i bezsilnej złości, ale i wola oporu, co wyrażało się m.in. w treści ulotek i plakatów.

W Puławach zanim przedstawiciele Komisji Zakładowych zdołali się odnaleźć i zwołać na pierwsze zebranie^[2], nim powstało jakiekolwiek centrum koordynujące działania, nim ruszyła poligrafia, miasto (a szczególnie klatki schodowe, windy i przystanki autobusowe) było już obwieszone odręcznymi ulotkami i plakatami wykonanymi najczęściej przez młodzież szkolną na prymitywnych, dziecięcych drukarenkach, albo przy użyciu stempli z gumki kreślarskiej lub ziemniaka,. Kilka z tych kolportowanych wówczas plakatów przedstawiłem w Załączniku 1. Atmosfera oporu udzielała się nawet małym dzieciom. Dowodem niech będzie "deklaracja członkowska" tajnej organizacji założonej przez dwóch puławskich ośmiolatków, uczniów I klasy Szkoły Podstawowej Nr 2^[3], oraz mało czytelny plakat z hasłem „WRONa skona” (Załącznik 2), który (podobnie jak kilka innych), w ramach działań tej „organizacji” w tajemnicy przed rodzicami sporządzili i rozlepili na klatkach schodowych okolicznych budynków. Natychmiast też powstały liczne teksty i rysunki wyśmiewające telewizyjne przemówienie szefa WRONy, gen Jaruzelskiego i szczególnie znienawidzonego rzecznika Rządu PRL, Jerzego Urbana. Kilka z nich zamieszczono w Załączniku 3.

Niestety Zarząd Oddziału NSZZ „Solidarność” Ziemia Puławska nie stanął wówczas na wysokości zadania i nie wykazał żadnej inicjatywy. Prezydium Zarządu Oddziału zebrało się tylko dwukrotnie między Bożym Narodzeniem a Nowym Rokiem i to tylko po to, żeby uznać za niecelowe i szkodliwe podejmowanie swoich statutowych obowiązków w podziemiu. Uzgodniono wówczas, że każdy członek Zarządu ma wolną rękę, jeśli chodzi o działalność konspiracyjną lub jej zaniechanie. Stanowisko to było nawet racjonalne z punktu widzenia konspiracji, gdyż wzajemne kontakty dobrze znanych członków Zarządu Oddziału były na pewno pilnie obserwowane przez SB, ale zorganizowanie struktury zastępczej dostosowanej do wymogów konspiracji należało jednak do obowiązków demokratycznie wybranych władz. Wydaje się, że działacze wybrani do ZO w czerwcu 1981 r. podejmując się kierowania działalnością Związku w normalnych warunkach nie byli przygotowani, ani mentalnie ani merytorycznie, do zadań stojących przed organizacją w warunkach konspiracji, w której zdają egzamin działacze zupełnie innego typu i o innych predyspozycjach. Należy również pamiętać, że większość najaktywniejszych działaczy NSZZ „Solidarność”, którzy w okresie jawnego działania Związku wykazali zdolności organizacyjne i cieszyli się olbrzymim autorytetem przebywało w tym czasie w więzieniach lub obozach dla internowanych, że pozrywało się z tego względu wiele kontaktów, brak było wiarygodnych informacji, a większość struktur organizacyjnych Związku nie funkcjonowała. Niemniej wyłączenie się z działalności demokratycznych władz Zarządu Oddziału na początku stanu wojennego o dobre kilka miesięcy opóżniło uformowanie się struktur podziemnych.