Jesteś tutaj: HISTORIA » PIERWSZE DNI STANU WOJENNEGO W PUŁAWACH

PIERWSZE DNI STANU WOJENNEGO W PUŁAWACH

Napisane przez  Stanisław Głażewski
« poprzednie Wszystkie strony następne » (Strona 1 z 15)

Ta noc [1] zmieniła nasz świat. O pierwszej w nocy zebrała się Rada Państwa, która półtorej godziny później, po dramatycznym przemówieniu generała Tuczapskiego, przyjęła drakoński dekret o stanie wojennym. Do końca przeciw był tylko Ryszard Reiff, członek Rady Państwa z ramienia PAX.
Na ulicach wielkich miast wśród śniegu stanęły pojazdy opancerzone, a przy koksownikach grzali się żołnierze [2]./.../
Władzę w Polsce przejęła istniejąca nieformalnie Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego [3]. Do działań związanych z wprowadzeniem stanu wojennego użyto ok. 70 tys. żołnierzy, 30 tys. funkcjonariuszy MSW, 1750 czołgów, 1400 pojazdów opancerzonych, 500 wozów bojowych piechoty, 9 tys. samochodów. Do najważniejszych instytucji i przedsiębiorstw skierowano ok. 8 tys. komisarzy wojskowych.... W 49 “Ośrodkach odosobnienia” (tzw. internatach) już w pierwszym tygodniu znalazło się ok. 5 tys. internowanych [4]. - pisali kilkanaście lat póżniej Jacek Kuroń i Jacek Żakowski [5].

Nim jednak do tego doszło, uporczywe pogłoski o przygotowywanej radykalnej rozprawie z “Solidarnością” krążyły w środowiskach opozycyjnych właściwie już od kryzysu bydgoskiego w marcu 1981 r. Bezpośrednie przygotowania do generalnej rozprawy z NSZZ “Solidarność” zapoczątkowała działalność Terenowych Grup Operacyjnych powołanych przez gen. Jaruzelskiego 23.X.1981, oraz skierowanie do Sejmu projektu ustawy o szczególnych uprawnieniach dla rządu, a atak ZOMO na budynek warszawskiej Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarnictwa (w którym odbywał się protest studentów) w dniu 2 grudnia 1981 r. [6] stanowił ostatnią próbę przed generalną rozprawą.

Na Lubelszczyźnie przygotowania do stanu wojennego ukończono 26 listopada 1981 r. Wcześniej, na początku lipca sporządzono wykaz obiektów “które mogą być źródłem inspiracji napięć i konfliktów” [7]. W grupie 16 takich obiektów żnalazł się m.in. Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa. Świadczy to nader pochlebnie o działalności NSZZ “Solidarność” w naszym Instytucie.

W Puławach pod koniec 1981 r. nie wyczuwało się jednak specjalnego napięcia [8]. Może dlatego, że akurat wtedy środowisko NSZZ “Solidarność” było mocno zaabsorbowane procesem “o myszy i niedźwiedzia” [9], którego termin wyznaczono na 6 grudnia. Z działań mogących uchodzić za przygotowania do przetrwania ewentualnego ataku na Związek "Solidarność" przypominam sobie jedynie dwa fakty mające miejsce około 10 grudnia: bezowocne, dyskretne poszukiwanie z Włodkiem Zbiniewiczem [10] bezpiecznego i łatwego do zakonspirowania miejsca, w którym w razie potrzeby można by umieścić powielacz, matryce i zapas papieru oraz odbytą w tym samym mniej więcej czasie poufną rozmowę z Janem Nakoniecznym [11], w trakcie której poinformował mnie, – zastrzegając bezwzględną tajemnicę - że osobą wyznaczoną do organizacji podziemnych struktur Związku w IUNG w razie jego delegalizacji i aresztowania członków struktur oficjalnych jest pracownik Zakładu Roślin Pastewnych IUNG, Jan Rybicki [12], do którego powinni się zgłaszać wszyscy, którzy chcieliby podjąć działalność w konspiracji. Kto taką decyzję podjął, nie pytałem, ale jej autorem nie był napewno Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska, którego byłem członkiem. “Konspiracyjną strukturę władz związkowych, które w przypadku zagrożenia, gdy zabraknie władz nadal będą mogły kierować Związkiem” powołali również w tym samym mniej więcej czasie dzałacze “Solidarności” w zakładach Azotowych [13].

(Strona 1 z 15)

Przypisy

  1. ↑Noc z 12 na 13 grudnia 1981 r.
  2. ↑13 grudnia 1981 r. użyto: 70..000 żołnierzy, 30.000 funkcjonariuszy MSW, 1700 czołgów, 1.400 pojazdów opancerzonych i 500 wozów piechoty.
  3. ↑W skrócie WRON, przez opozycję natychmiast przerobiona na Wronę, np w popularnej piosence: “Zielona Wrona, dziób w wężyk szamerowany.” (M. Lizut, A. Zawistowski – Dekady 1975-1984 Biblioteka Gazety Wyborczej/Oficyna Imbir, warszawa 2006, s.188)
  4. ↑W ciągu kilku następnych miesięcy liczba internowanych podwoiła się.
  5. ↑Jacek Kuroń, Jacek Żakowski – “PRL dla początkujących” - Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław, 1995, s.234-236.
  6. ↑Zbigniew Lesisz - “16 miesięcy “Solidarności” w Zakładach Azotowych “Puławy” w tomie “25 lat “Solidarności” Ziemi Puławskiej”, wyd. Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność “ Ziemia Puławska, Puławy, 2005r.,s. 184.
  7. ↑Piotr Paweł Gach - “Przygotowania stanu wojennego przez władze” - Http://www.solidarnosc.org.pl/lublin/25sym6html.html
  8. ↑Przewodniczący “S” w IUNG pytany w 2001 r. przez red. Katarzynę Żaczek czy spodziewał się stanu odpowiedział: “Ja się nie spodziewałem”. Przewodniczący NSZZ “S” w PPBP Juliusz Bączkowski na to samo pytanie odpowiedział: “Tak konkretnie to na pewno nie. Ale wyczuwało się coś “w powietrzu”. Katarzyna Żaczek – Spisane będą czyny i rozmowy” - Tygodnik Powiśla “Gazeta Puławska” z 14.12.2001 r.,s.12.
  9. ↑Proces karny wytoczony przez Prokuraturę Biuletynowi “Solidarność Ziemi Puławskiej” w osobie Redaktora Ireneusza Ostrokólskiego. Podłoże, przebieg i zakończenie tego procesu opisałem szczegółowo w artykule “Biuletyn Informacyjny “Solidarność Ziemi Puławskiej” (listopad 1980 – grudzień 1981) opublikowanym w tomie: “Niezależny Samorządny Związek Zawodowy “Solidarność” w Puławach z perspektywy ćwierćwiecza”, Studia Puławskie seria A tom 9(11), 2005 r.,s.115.
  10. ↑Włodzimierz Zbiniewicz, pracownik Instytutu Weterynarii w Puławach, działacz NSZZ “Solidarność” w Iwet., współzałożyciel i redaktor Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej”.
  11. ↑Jan Nakonieczny, pracownik Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, członek władz regionalnych NSZZ “Solidarność”, członek Prezydium Zarządu Oddziału “Solidarność” Ziemia Puławska.
  12. ↑J. Rybicki nie podjął nigdy funkcji organizatora podziemnych struktur Związku utrzymując, że w sytucji stanu wojennego i po delegalizacji NSZZ “Solidarność” jest to bezcelowe.
  13. ↑Zbigniew Lesisz - “16 miesięcy “Solidarności” w Zakładach Azotowtch “Puławy” w tomie “25 lat “Solidarności” Ziemi Puławskiej”, wyd. Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność “ Ziemia Puławska, Puławy, 2005r.,s. 185
  14. ↑.S. Głażewski - “Trzy spotkania z historią”, Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “ PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r.,s.3.
  15. ↑Działacz NSZZ "Solidarność" w IUNG, współzałożyciel i redaktor Informatora NSZZ “Solidarność” w IUNG “Przeszłość-Przyszłości”
  16. ↑Członek Prezydium Zarządu Oddziału “Solidarność” Ziemia Puławska, współpracownik Biuletynu Informacyjnego "Solidarność Ziemi Puławskiej" współzałożyciel i redaktor Informatora NSZZ "Solidarność" w IUNG "Przeszłość-Przyszłości"..
  17. ↑Członek Zarządu Oddziału NSZZ "Solidarność" Ziemia Puławska, działacz władz regionalnych Związku.
  18. ↑Przewodniczący Komisji Zakładowej NSZZ “Solidarność” w IUNG.
  19. ↑Reprodukcję tego plakatu przedstawiłem w Załączniku 1.
  20. ↑S.Głażewski działacz NSZZ "Solidarność" na szczeblu regionalnym i krajowym, członek Prezydium Zarządu Oddziału “Solidarność” Ziemia Puławska.- “Trzy spotkania z historią”, Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “ PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r.,s.3.
  21. ↑Później dowiedzieliśmy się, że pracownik dyżurujący w Centrali Telefonicznej odmówił wyłączenia telefonów bez pisemnego polecenia swojego przełożonego, a zdobycie takowego zajęło około 2 godzin.
  22. ↑Działacz opozycyjny w Zakładach Azotowych, Wiceprzewodniczący Zarządu Oddziału “Solidarność” Ziemia Puławska.
  23. ↑Obecnie znajduje się tam zaplecze Rejestracji Centrum Medycznego “Internus”
  24. ↑Popularna nazwa policyjnej więźniarki.
  25. ↑Apoloniusz Berbeć przed 13 grudnia był redaktorem i czołowym publicystą Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej”.
  26. ↑Razem z Apoloniuszem Berbeciem znaleźli się w tej budzie Ireneusz Ostrokólski z IUNG oraz Zdzisław Kudyk, Bogdan Masiak, Teofil Parafianowicz i Jan Skrzyniarz, wszyscy z Zakładów Azotowych.
  27. ↑Inny pasażer tej samej “suki” wspominał mi jednak, że po drodze do Włodawy było kilka przystanków w lesie , podczas których funkcjonariusze pilnujący siusiających na mrozie więźniów umilali im czas wymieniając teatralnym szeptem uwagi typu “rozwalamy ich teraz, czy wieziemy dalej?”
  28. ↑Apoloniusz Berbeć - “Tamta noc” - Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI”, Nr 3/31/ z 15 grudnia 1989 r.,s.2.
  29. ↑S. Głażewski - “Trzy spotkania z historią”, Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “ PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r.,s.3. Reprodukcję odręcznego plakatu o którym mowa znaleźć można w Załączniku 1.
  30. ↑Krystyna Gądor - “Ballada dziadowska”, Informator NSZZ “SOLIDARNOŚĆ” w IUNG Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r., s.3.
  31. ↑Jerzy Chmielewski przed 13 grudnia był wiceprzewodniczącym Komisji Zakładowej NSZZ “Solidarność” w IUNG.
  32. ↑Obydwie Panie były działaczkami Komisji Zakładowej NSZZ “Solidarność” Nauczycieli.
  33. ↑Stanisław Głażewski - “Trzy spotkania z historią”, Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “ PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r.,s.3.
  34. ↑Nieco później tekst tego dekretu wydatnie wzbogacił naszą kulturę. Jego fragmenty stanowiły główny motyw wokalny filmu Magdaleny Łazarkiewicz pt. “Ostatni dzwonek” z 1989 r., a całość wielokrotnie odśpiewywano przy aplauzie publiczności na stojąco w krakowskiej Piwnicy pod Baranami.
  35. ↑To zdarzenie wywarło na mnie na tyle duże wrażenie, że gdy na którymś przesłuchaniu przez “opiekuna” IUNG z ramienia Służby Bezpieczeństwa chor. Masłowskiego, odpowiadając na pytanie, czy warto było angażować się w działalność “Solidarności” ryzykując całą swoją przyszłość, .przytoczyłem mu go jako dowód panującej w Związku “S” solidarności, pojmowanej przez nas dosłownie, dla której warto to i owo poświęcić, chor. Masłowski uznał mnie za przypadek beznadziejny i zrezygnował z nakłaniania do współpracy z SB.
  36. ↑Niedostępny na polskim rynku olej sojowy z darów był najczęstszym składnikiem farby powielaczowej używanej w poddziemnych drukarniach, m.in. w drukarni Wydawnictwa "Familia", z którym byłem przez kilka lat związany.
  37. ↑Obydwaj już za kilka dni mieli znaleźć się w kryminale za rozlepianie ulotek, a po niespełna miesiącu zainkasowali w trybie doraźnym wyroki 2-2,5 lat więzienia na szczęście w zawieszeniu.
  38. ↑Oczywisty błąd: była to już 12 godzina stanu wojennego.
  39. ↑S. Głażewski - “Trzy spotkania z historią, Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “ PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r.,s.3.
  40. ↑Z. Lesisz – 16 miesięcy Solidarności w Zakładach Azotowych – w: XX-lecie Solidarności Ziemi Puławskiej, Puławy, 2000, s. 226.
  41. ↑I. Czeżyk – Mój pierwszy dzień stanu wojennego, s.28-29. Cyt. za Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s.122.
  42. ↑J. Stopka - Najdłuższy strajk stanu wojennego w Polsce. - Tygodnik Powiśla. Gazeta Puławska z 21.12.2001, s. 3. Cyt. za Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s 123.
  43. ↑S. Głażewski – Uwagi na temat pracy P. Wojtowicza pt. “NSZZ SOLIDARNOŚĆ Ziemi Puławskiej” w latach 1980-1981, spisane w grudniu 2004 r. na prośbę dr Edwarda Ślusarczyka, maszynopis, s. 2.
  44. ↑Zbigniew Lesisz – 16 miesięcy “Solidarności” w Zakładach Azotowych “Puławy” w: 25 lat “Solidarności” Ziemi Puławskiej, Wyd. Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska, Puławy 2005, s. 185.
  45. ↑O okolicznościach dzięki którym ten powielacz, dar szwedzkich sympatyków “Solidarności” wzbogacił ruchomości Redakcji pisałem w artykule “Biuletyn Informacyjny “Solidarność Ziemi Puławskiej” (listopad 1980 – grudzień 1980)”, zamieszczonym w: “Niezależny Samorządny Związek Zawodowy “Solidarność” w Puławach z perspektywy ćwierćwiecza” Towarzystwo Przyjaciół Puław, Studia Puławskie, Seria A Zagadnienia społeczno-historyczne, tom 9(11) Puławy 2005, s. 45.
  46. ↑Tadeusz Kocoń pełni obecnie funkcję burmistrza Janowca.
  47. ↑Zbigniew Lipa przed 13 grudnia po godzinach pracy w IUNG zajmował się kolportażem Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej” oraz współuczestniczył w wydawaniu innego pisma Zarządu Oddziału “Wiadomośći bieżące”, który drukowany był na redakcyjnym powielaczu i z tej racji doskonale znał się na jego obsłudze.
  48. ↑Czesław Stolar, pracownik Zakładów Azotowych prze 13 grudnia był redaktorem Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej”.
  49. ↑S. Głażewski - “Trzy spotkania z historią, Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “ PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r.,s.3. Plakat ten wspomina również Czesław Stolar w rękopiśmiennych wspomnieniach spisanych w 2006 r.
  50. ↑Skończyło się to jego aresztowaniem i pociągnęło za sobą cały szereg aresztowań i procesów o których piszę w innym artykule (S. Głażewski - Procesy polityczne – rękopis).
  51. ↑Można się tam łatwo było dostać schodami usytuowanymi na lewo od głównego wejścia do pałacu.
  52. ↑Dzień pracy w IUNG rozpoczynał się wówczas o godzinie 7-mej. Wszystkie niezbędne manewry należało zatem wykonać nie za wcześnie żeby nie zwracać na siebie uwagi zbyt wczesną aktywnością, ale i nie za późno, zeby uniknąć zbytniego nasilenia ruchu i ciekawości ludzi śpieszących do pracy.
  53. ↑Henryk Sztaba - “Pierwszy dzień” - Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI”, Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r,.s.1.
  54. ↑Błąd Autora wspomnień: Kudyk ma na imię Zdzisław a nie Jan. Imię Jan nosi natomiast inny internowany 13 grudnia pracownik ZA – Jan Skrzyniarz.
  55. ↑Reprodukcje kilku z tych ulotek można znaleźć w Załączniku 5.
  56. ↑Chodzi oczywiście o maszyny do pisania. Prymitywną poligrafię Czesław Stolar zorganizował w ZA dopiero następnego dnia.
  57. ↑W osobie Jana Nakoniecznego.
  58. ↑Zbigniew Lesisz – 16 miesięcy “Solidarności” w Zakładach Azotowych “Puławy” w: 25 lat “Solidarności” Ziemi Puławskiej, Wyd. Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska, Puławy 2005, s. 192.
  59. ↑Wyjaśnienie dla młodych: w czasach komunizmu obowiązującym zwrotem grzecznościowym był “towarzysz” zastępujący przedwojennego “pana”.
  60. ↑Cały ten księgozbiór jeszcze tego samego dnia prowadząca bibliotekę związkową Krystyna Gądor ukryła u mnie w Zakładzie Roślin Pastewnych. Po kilku dniach wziął ją na przechowanie brat pracownicy Zakładu Mikrobiologii IUNG Danuty Wróbel, Tadeusz Sakowski. W 1989 r. księgozbiór w nienaruszonym stanie wrócił na swoje dawne miejsce i służy IUNGowskim związkowcom do dziś.
  61. ↑Tadeusz Deputat – Wspomnienia z okresu stanu wojennego – maszynopis sporządzony latem 2006 r.
  62. ↑Tomasz Kraszewski – UDZIAŁ MŁODZIEŻY W KSZTAŁTOWANIU RUCHU NIEPODLEGŁOŚCIOWO-SOLIDARNOŚCIOWEGO ZIEMI PUŁAWSKIEJ. Wspomnienia z lat 1980 – 1988 w: 25 lat “Solidarności” Ziemi Puławskiej, Wyd. Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska, Puławy 2005, s. 201.
  63. ↑Reprodukcję tej ulotki zamieściłem w Załączniku 7.
  64. ↑Katarzyna Żaczek - “Spisane będą czyny i rozmowy” - Tygodnik Powiśla “Gazeta Puławska” z 14.12.2001 r.s.12.
  65. ↑Czesław Stolar, redaktor Biuletynu Informacyjnego “Solidarności” w Z.A. Oraz Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej” był absolwentem kursu dla drukarzy biuletynów związkowych, zorganizowanego w lipcu 1981 r. w Kaliszu.
  66. ↑Czesław Stolar – Rękopiśmienna relacja o uczestnikach kursu dla drukarzy w Kaliszu oraz o wydarzeniach rozgrywających się po 13 grudnia 1981 r.
  67. ↑15.XII.1981 r.
  68. ↑Pomyłka autora tekstu: rozgłośnia amerykańska nadająca po polsku nazywała się “Głos Ameryki”
  69. ↑Z informacji Czesława Stolara wynika, że Informator Strajkowy Nr 1 został wydrukowany 15.12.1981 r., a nie jak podano w jego winiecie (Załącznik 8) - 13.XII.1981 r.
  70. ↑Chodzi zapewne o prowadzenie zbiorowych modłów.
  71. ↑Pomyłka Autora: Jan Skrzyniarz nie mógł współdecydować o zakończeniu strajku z powodów oczywistych: od nocy z 12 na 13 grudnia przebywał w Ośrodku dla Internowanych we Włodawie.
  72. ↑M.in. Zbigniew Lesisz – 16 miesięcy “Solidarności” w Zakładach Azotowych “Puławy” i Jan Okoń “Wspomnienia ze stanu wojennego spisane w 2005 roku” w tomie “25 lat “Solidarności” Ziemi Puławskiej” wyd. Zarząd Oddziału “Solidarność” Ziemia Puławska, Puławy 2005.
  73. ↑Jan Szczygieł był członkiem Zarządu Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska.
  74. ↑ Tam powielacz był nadal intensywnie eksploatowany przez KON "Solidarność" przy druku biuletynów, plakatów i ulotek, by w styczniu 1982 r. wpaść wraz z obsługą w łapy funkcjonariuszy SB.
  75. ↑Cyt. za: Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s . 133.
  76. ↑Irena Kobus pełniła wówczas funkcję kierownika Zakładu Hodowli i Uprawy Tytoniu IUNG.
  77. ↑Aluzja do nazwiska premiera Rządu Rzeczpospolitej Polskiej na uchodźctwie i Naczelnego Wodza, gen. Władysława Sikorskiego.
  78. ↑Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s . 138
  79. ↑Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s . 134.
  80. ↑Byli to Stanisław Głażewski Jr., Grzegorz Nakonieczny i Jakub Skiba skazani w trybie doraźnym w styczniu 1982 r. przez Sąd Wojskowy w Lublinie na 2-2,5 roku więzienia w zawieszeniu.
  81. ↑Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Rolnictwa w Wodę “Wodrol” w Puławach przy ul. 1-go maja (obecnie 6 sierpnia).
  82. ↑S. Głażewski – Uwagi na temat pracy P. Wojtowicza pt. “NSZZ SOLIDARNOŚĆ Ziemi Puławskiej” w latach 1980-1981, spisane w grudniu 2004 r. na prośbę dr Edwarda Ślusarczyka, maszynopis, s. 2.
  83. ↑Andrzej Krawczyk – działacz NSZZ “Solidarność” w Puławach, w styczniu 1982 r. W jego garażu przez kilka tygodni funkcjonował powielacz uratowany z pomieszczeń Redakcji Biuletynu “Solidarność Ziemi Puławskiej” i tam został skonfiskowany przez SB.
  84. ↑Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s .124-125, za: Sprawozdanie z zeznania Andrzeja Krawczyka w dniu 5.01.1983 w Wydziale Śledczym KWMO w Lublinie. Sprawa obiektowa kryptonim “Porozumienie”, sygn. IPN Lu 018/163, k.95.
  85. ↑Kodeks okupacyjny rejonu "Ziemia Puławska" - KON – "Solidarność" Ziemia Puławska, Biuletyn nr 7, s. 4. Biuletyny KON były niedatowane, więc trudno określić dokładną datę wydrukowania Nr 7, ale pamięć podpowiada mi, że musiało to być w marcu 1982 r..
  86. ↑Obecnie budynek ten jest siedzibą puławskiego oddziału Banku Cukrownictwa.
  87. ↑Zdarzenie to relacjonuję na odpowiedzialność Jana Nakoniecznego, który mi je z wielką satysfakcją opowiedział jeszcze w czasie trwania stanu wojennego.
  88. ↑Stanisław Głażewski – Procesy polityczne - maszynopis 2006 r.
  89. ↑W poniedziałek 14 grudnia, Aspras przez nikogo nie proszony ,w spontanicznej trosce o dyscyplinę pracy w IUNG, punktualnie o god. 7-mej zebrał listy obecności nie dopuszczając do ich podpisania i narażając spóźnialskich na kary dyscyplinarne.
  90. ↑Tygodnik Mazowsze Nr 152 z 3.I.1986 r.,s.4.
  91. ↑Jerzy Giedroyć - “40 lat paryskiej “Kultury” - Tygodnik Mazowsze, Nr 183 z 8.10.1986 r., s.1-3.
  92. ↑Jacek Kuroń, Jacek Żakowski – “PRL dla początkujących” - Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław, 1995, s.234-243.
  93. ↑Maria Kapturkiewicz-Szewczyk i Bogdan Szewczyk prowadzili pracownię plastyczną na ul. Filtrowej (tzw. “Zachta”), w której od wielu lat organizowali konspiracyjne spotkania puławskiej opozycji demokratycznej. W latach 1980-1981 obydwoje akrywnie działali w Komisji Oświaty i Kultury NSZZ “Solidarność” oraz w puławskim KIK-u.
  94. ↑Przebieg tego procesu opisałem w artykule pt. Biuletyn Informacyjny “Solidarność Ziemi Puławskiej” (listopad 1980 – grudzień 1981), opublikowanym w wydawnictwie Towarzystwa Przyjaciół Puław “Studia Puławskie” Seria A Zagadnienia społeczno-historyczne, tom 9(11), Puławy 2005, s. 7-147.
  95. ↑Przebitka to dziś już nie używana cienka bibułka formatu A-4 wykorzystywana w epoce maszyn do pisania. Używając przebitki można było uzyskać do 8 kopii maszynowych dowolnego tekstu.
  96. ↑Obszerniej tę nasz ą działalność opisałem w tekście pt. "Wydawnictwo "Familia".
  97. ↑S. Głażewski – Uwagi na temat pracy P. Wojtowicza pt. “NSZZ SOLIDARNOŚĆ Ziemi Puławskiej” w latach 1980-1981, spisane w grudniu 2004 r. na prośbę dr Edwarda Ślusarczyka, maszynopis, s. 2.
  98. ↑Represje w Puławach – Informator Strajkowy “Solidarność Ziemi Puławskiej” z 16.12.1981 r., s.2. Cyt za:Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s 128, maszynopis.
  99. ↑Elżbieta Kern – informacja ustna.
  100. ↑Ustawodawstwo stanu wojennego przewidywało komisarzy wojskowych w każdym zakładzie pracy.
  101. ↑Tak brzmiała ich nazwa urzędowa.
  102. ↑Andrzej Starzak, pracownik Zakładów Azotowych 13 czerwca 1981 r.z woli delegatów został przewodniczącym Zarządu Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska.
  103. ↑Krystyna Knapik, pracownica Narodowego Banku Polskiego w Puławach , po wyborach do Zarządu Oddziału 13 czerwca 1981 r. Piastowała stanowisko jego skarbnika.
  104. ↑Stanisław Głażewski - Biuletyn Informacyjny “Solidarność Ziemi Puławskiej” (listopad 1980 – grudzień 1981), artykuł opublikowany w wydawnictwie Towarzystwa Przyjaciół Puław “Studia Puławskie” Seria A Zagadnienia społeczno-historyczne, tom 9(11), Puławy 2005, s. 47-48..
  105. ↑Stanisław Głażewski – Podziemna Poczta “Solidarności”, maszynopis, Puławy, 2005.
  106. ↑Tygodnik Mazowsze Nr 193 z 7.I.1987 r.,s.4.
  107. ↑Była to redakcyjna maszyna służąxca do sporządzania maszynopisów tekstów przeznaczonych do druku w Biuletynie, wyniesiona przeze mnie z siedziby Redakcji Biuletynu 13 grudnia 1981 r.
  108. ↑Tygodnik Mazowsze Nr 193 z 7.I.1987 r.,s.4.
  109. ↑W Tygodniku Mazowsze Nr 198 z 11.II.1987 r., na s.2 została zamieszczona notatka następującej treści” “Wyszedł z więzienia Jan Łodyga z Zakładów Azotowych w Puławach aresztowany w maju i skazany w grudniu 1986 na 2 lata za przechowywanie pieniędzy “S” na książeczce PKO. Rok “zdjęła” mu ustawa lipcowa. Obecnie otrzymał przerwę w odbywaniu kary – tuż przed terminem, w którym mógłby wystąpić o warunkowe zwolnienie po odsiedzeniu 2/3 wyroku”
  110. ↑Katarzyna Żaczek - “Spisane będą czyny i rozmowy” - Tygodnik Powiśla “Gazeta Puławska” z 14.12.2001 r.s.12.
  111. ↑Młodszy syn Jana Nakoniecznego - Paweł.
  112. ↑Pomyłka T. Skiby. Stało się to dopiero 23 grudnia po nieudanym widzeniu z Matką w lubelskim więzieniu.
  113. ↑Byli to Stanisław Głażewski Jr. oraz starszy syn ukrywającego się Jana Nakoniecznego – Grzegorz.
  114. ↑W rzeczywistości na 2 lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata skazany został tylko Grzegorz Nakonieczny uznany za prowodyra. Dwaj pozostali dostali wyroki po 1,5 roku w zawieszeniu na 3 lata.
Pobierz załączniki:
Czytany 35912 razy
Więcej w tej kategorii: Narodziny Podziemnej Solidarności »
powrót na górę ˆ

Sponsorzy

solidarnosc

Wyszukaj

Nasza galeria

Multimedia

Statystyki

Dziś109
Wczoraj257
Wszystkich405004
Aktualnie jest 6  gości na stronie