Po tej dygresji powracam do głównego toku narracji, który porzuciłem w chwili, gdy pamiętnego ranka 13 grudnia 1981 r. około godziny 10-ej, w pomieszczeniu Zarządu Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska i przed budynkiem kłębił się tłum działaczy i członków “Solidarności”. Jedni z nich przybyli na nasze wezwanie, inni przyszli dowiedzieć się u źródła, jakie stanowisko zajmuje Związek wobec stanu wojennego. Wszyscy byli szalenie rozemocjonowani i domagali się natychmiastowych radykalnych działań odwetowych. Zdając sobie sprawę, że w takich warunkach nie da się zorganizować rzeczowej dyskusji i podjąć próby rozsądnej oceny sytuacji, jeden z obecnych, Wojciech Skowronek, ówczesny dyrektor Oddziału Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa i Pszczelarstwa, mającego swą siedzibę w Pałacu Marynki na Mokradkach, nie bacząc na ryzyko osobiste z tym związane, zaproponował nam przeniesienie zebrania na Marynki. Oczywiście propozycję tę przyjęliśmy z entuzjazmem równiez dlatego, że w każdej chwili mozna było przecież oczekiwać zajęcia pomieszczeń Związku przez Milicję, i drogą dyskretnego zawiadamiania działaczy – naszym zdaniem - godnych zaufania zwołaliśmy zamknięte zebranie wtajemniczonych na godź. 12 w okrągłej sali Pałacu Marynki, skąd w razie zagrożenia łatwo było niespostrzeżenie ewakuować się do parku i rozproszyć po okolicy. Nad bezpieczeństwem zebranych mieli czuwać dwaj studenci Stanisław Głażewski Jr. i Grzegorz Nakonieczny ^[37] obserwując okolicę w pobliżu miejsca zebrania.

Pierwsze “wojenne” zebranie działaczy “Solidarności” odbyło się już w dziesiątej godzinie wojny ^[38] i zgromadziło ponad 100 osób z niemal wszystkich puławskich zakładów pracy. Zapadły na nim dwie ważne decyzje: o organizacji działalności podziemnej i o podjęciu strajku protestacyjnego w dużych zakładach pracy. Ustalono też pierwszą listę internowanych obejmującą (narazie) 8 nazwisk: B. Masiak, Z. Kudyk, T. Parfianowicz, K. Murat i J. Skrzyniarz z Zakładów Azotowych, A. Berbeć, i I. Ostrokólski z IUNG oraz K. Małagocki z Zakładów Futrzarskich w Kurowie ^[39].

Inne zachowane relacje zawierają informacje, że na zebraniu tym działacze “Solidarności” “powołali Komitet Strajkowy Oddziału NSZZ “S” Ziemia Puławska na czele z T. Skibą (IUNG). Zebrani podjęli decyzję o proklamowaniu we wszystkich puławskich zakładach strajku powszechnego” ^[40], dokonali “oceny sytuacji oraz próby odpowiedzi na pytanie, jak się zachować. Zdecydowanie przeważała opinia, że na ten zbrojny akt agresji aparatu władzy na Narodzie, trzeba odpowiedzieć strajkiem generalnym. W przypadku Puław strajkiem Zakładów Azotowych, który miał zainicjować Jan Nakonieczny...Kończąc pierwsze spotkanie przedstawicieli Komisji Zakładowych na “Marynkach” ustaliliśmy czas i miejsce następnego. Wszyscy w miarę możliwości podjęli się obowiązku organizowania protestu w swoim środowisku...” ^[41] oraz, że “Chyba wszyscy opowiadali się za strajkiem generalnym. /.../ Decyzja zapadła jednoznaczna: w poniedziałek rano idziemy do pracy i przystępujemy do strajku.” ^[42]

Do jednej z tych relacji wkradło się kilka nieścisłości.Starałem się je sprostować w Uwagach na temat pracy P. Wojtowicza, ^[43], pisząc:

“W całkowitej sprzeczności z faktami stoi informacja, że: “Dnia 13 grudnia o godzinie 12 odbyło się w Pałacu Marynki spotkanie kilkudziesięciu działaczy "Solidarności", którzy /.../ powołali Komitet Strajkowy Oddziału NSZZ "S" Ziemia Puławska na czele z T. Skibą (IUNG) i... podjęli decyzję o proklamowaniu we wszystkich puławskich zakładach strajku powszechnego... z powołaniem sie na opracowanie Z. Lesisza (przypis 263). Będąc jednym z uczestników tego zebrania twierdzę, że nie zapadła na nim żadna decyzja, bo zapaść nie mogła i to co najmniej z trzech powodów:

- uczestnicy tego zebrania stanowili nie mającą uprawnień decyzyjnych, przypadkową grupę działaczy, których udało się w ciągu kilku godzin zebrać (w dużej mierze dzięki ofiarności dwóch puławskich nauczycielek: M. Legieć i E. Szczygieł, które od świtu biegały od mieszkania do mieszkania – telefony przecież nie działały);

- jego uczestnicy nie znali wówczas ani sytuacji ogólnej, ani też nastrojów wśród członków swoich KZ-ów, nie rozporządzali więc żadnymi przesłankami na których mogliby oprzeć jakąkolwiek propozycję. Dlatego też wszelkie decyzje odłożono do czasu zapoznania się z sytuacją w kraju (nieoceniona RWE) i sondaży środowiskowych;

- zebrani (a przynajmniej ich część) zdawali sobie sprawę, że wśród przypadkowo zebranych kilkudziesięciu działaczy mogą znajdować się kapusie; w tych warunkach każdy członek jakiegokolwiek powołanego komitetu, czy osoba imiennie obarczona jakimś ważnym zadaniem miałaby minimalne szanse na podjęcie działań; ośrodki internowania tylko na takich czekały.

Moim zdaniem atmosferę zebrania na Marynkach i jego efekty wiernie oddają wspomnienia dwóch jego uczestników: I. Czeżyka, a szczególnie J. Stopki (s.122). Informacje zawarte w tych wspomnieniach mogę wzbogacić o następujące fakty: Zebranie oficjalnie zakończyło się ustaleniem, że jego uczestnicy zorientują się w nastrojach panujących w ich zakładach, a w szczególności w stopniu gotowości pracowników do ewentualnego strajku i wyniki sondażu zaprezentują na następnym spotkaniu, które zapowiedziano na wtorek, 15.12 również na Marynkach.