Przed rozstaniem uzgodniliśmy, że Andrzej Lipa, który z racji charakteru swojej pracy miał dostęp do wszystkich zakamarków pałacu w poniedziałek skoro świt przygotuje stanowisko drukarskie na strychu pałacu nad salą seminaryjną Zakładu Nawożenia ^[51] i kwadrans przed godziną siódmą rano ^[52] będzie oczekiwał w umówionym miejscu z kilkoma zaufanymi kolegami, a ja dokładnie o tej samej godzinie dostarczę mu w to miejsce kosz z powielaczem. Uzgodniwszy to wszystko ustawiliśmy kosz z powielaczem przykrytym brudnymi fartuchami laboratoryjnymi na sankach porzuconych przez kogoś na korytarzu hali poczem rozeszliśmy się do domów, aby uniknąć represji zapowiedzianych w Dekrecie o stanie wojennym dla tych, którzy nie wrócą do domów przed godziną milicyjną, którą wyznaczono na 20-tą. Ja z – jak się miało okazać niepotrzebnej - ostrożności tę i jeszcze następną noc spędziłem poza domem korzystając z (nieświadomej) gościnności Zakładu Roślin Specjalnych w ogródku doświadczalnym przy ul. Czartoryskich, gdzie rozkładałem sobie na podłodze śpiwór.

Zupełnie inaczej spędzili pierwszy dzień stanu wojennego strajkujący pracownicy Zakładów Azotowych. Oto relacja jednego z nich, Henryka Sztaby ^[53]:

“Niedziela 13 grudnia 1981 r. Budzik wydzwania pobudkę. Jest 4.30 rano Zaspany idę do autobusu na ranną zmianę. Ulice jak zwykle puste o tej porze. Godzina szósta. Idę z pobranymi analizami do labolatorium i tu – konsternacja. Radio. Przemówienie Jaruzelskiego. Stan wojenny

Pierwsze gorączkowe narady. Jesteśmy sami i zdani na siebie. Telefony nie działają. Samorzutnie pada hasło do strajku. O godzinie 9 jest już z nami kolega Zygmunt Woźny. Sterownia Amoniaku zapełnia się setkami ludzi. Przychodzą z miasta wieści o aresztowaniu Jasia Kudyka ^[54] i wielu naszych z “Solidarności” . Trwa gorączkowa narada, co robić. Decydujemy się wreszcie na strajk okupacyjny z częściowym wyłączeniem produkcji. Podyktowane to jest troską o losy najbliższych w mieście. Odstawić całą produkcję – to skazać miasto na pastwę mrozu poprzez pozbawienie ciepła z sieci grzewczej z EC.

Powoli sytuacja zaczyna się stabilizować, rośnie determinacja tych, którzy decydują się na gest oporu, na podniesienie głowy...

Powoli kończy się ten dzień. Jedni z drugimi dzielą się kęsem chleba, każdy zaczyna szukać miejsca do snu. Idę porozmawiać z Zygmuntem. Jest zdecydowany, ale w oczach czai się wyraźny niepokój. Zwracam uwagę, że należy zorganizować warty i całonocne czuwanie, zabezpieczyć przejścia, aby nie dać się zaskoczyć przez przemoc.

Tak, jesteśmy bez doświadczenia. Tego strajku i jego organizacji dopiero trzeba się uczyć.

Wracam na sterownię. Setki pokotem leżących kolegów. Jeszcze nie śpią, Wyczuwa się atmosferę przygnębienia. Zwracam się do kolegów z propozycją wspólnej modlitwy wieczornej. Zgoda. Prowadzę tę modlitwę. Bez wymyślnych słów. Ojcze Nasz i Zdrowaś i parę ciepłych słów, że przecież nie jesteśmy sami. Jeszcze chwil parę po modlitwie trwa cisza, a potem jakaś dziwna metamorfoza. Uśmiechy, poklepywania, rozmowy. Powiało ufnością. Decyzją ogółu modlitwa rano i wieczorem w sposób zbiorowy i zorganizowany zostaje tego wieczoru postanowiona.

Koledzy wysyłają mnie do dwóch pozostałych punktów strajku w Za Puławy, to jest do Zakładu Amoniaku II i do Wytwórni Kaprolaktamu. Legitymuję się przepustką strajkową “Solidarności” ZA Puławy nr 1. Rozmawiam o pierwszych wrażeniach, dzielimy się spostrzeżeniami natury organizacyjnej. Mówię o czynniku wzmocnienia duchowego poprzez zbiorową modlitwę. Akceptują to i wprowadzają u siebie.

Wracam na Amoniak. Zjawia się Zdzicho Wiśniewski i jeszcze paru kolegów. Pomagam im zainstalować się w pokojach kierownictwa Zakładu. Przynosimy radio. Zaczyna się nasłuch. Maszyny terkoczą calą noc. Nad ranem wyruszą na miasto pierwsi kurierzy obładowani ulotkami ^[55].

Tak minął niepokornym pierwszy dzień stanu wojennego ^[56].”

Do relacji Henryka Sztaby dodać należy informację, że do strajku w ZA “Puławy” przyłączyli się “nieliczni pracownicy firm obcych stacjonujących na terenie Zakładów, z “Mostostalu”, “Chemizoli” z Instytutu Nawozów Sztucznych. Jest też “Solidarność” z IUNG-u ^[57], a także grupa studentów z UMCS ^[58].”