Ilustracja 2.Reprodukcja znaczka Podziemnej Poczty Solidarności z wizerunkiem drukarzy pracujących techniką sitodruku (w 4-krotnym powiększeniu). Projekt znaczka wykonała w maju 1984 r. Maria Kapturkiewicz-Szewczyk. Pozowali, a potem znaczek wydrukowali: Stanisław Głażewski (z lewej) i Bogdan Szewczyk. W ten właśnie sposób drukowaliśmy Tygodnik Mazowsze od jesieni 1985 r. do wiosny 1987 r. W 1986 roku serię profesjonalnych zdjęć przy druku Tygodnika Mazowsze techniką sitodrukową wykonał nam młody szwedzki dziennikarz zbierający materiały do artykułu o antykomunistycznym podziemiu w Polsce. Skontaktował go z nami Włodzimierz Zbiniewicz^[37]. Zdjęcia wówczas wykonane były podobno opublikowane w prasie szwedzkiej i polonijnej, ale myśmy ich nigdy nie widzieli. Sami żadnej dokumentacji fotograficznej naszej pracy nie robiliśmy z obawy przed dekonspiracją.

Cała nasza rodzina musiała również zadbać o zaopatrzenie drukarni w papier, którego potrzebowaliśmy co najmniej 2 ryzy tygodniowo. Zaopatrzenie w papier wyglądało w ten sposób, że wszyscy mieliśmy obowiązek wypatrywać czy do sklepów papierniczych nie “rzucili” papieru,

który był wtedy w sklepach niemal taką samą rzadkością jak papier toaletowy. Szczęściarz, który papier wypatrzył niezwłocznie wszczynał alarm i ogłaszał pospolite ruszenie. Wtedy rozbiegaliśmy się po mieście i staraliśmy się kupić jak najwięcej, nie kupując jednak w żadnym sklepie więcej niż jedną ryzę. Przy optymalnym układzie okoliczności (duża dostawa, dostatecznie wczesny alert, duża grupa aktualnie dyspozycyjnych “zaopatrzeniowców”). udawało nam się nabyć przy jednym pojawieniu się papieru nawet 3 – 5 ryz, ale zdarzały się nierzadko zdobycze zaledwie 1-ryzowe. Zalecenia autorów Małego Poradnika Drukarskiego dotyczące papieru nie są zbyt skomplikowane:

Papier właściwy do powielania, oprócz specjalnego, bibulastego papieru do powielaczy (papier do powielaczy V lub VII klasy) to niskie gatunki papieru dla maszyn do pisania (klasa V). Dzięki swej porowatości pozwalają one na szybkie wsiąkanie nośnika, dzięki czemu druk nie rozmazuje się i nie odbija na drugiej stronie składanych na stos zadrukowanych kartek.

My preferowaliśmy papier do powielaczy offsetowych i pyłorysów lub papier piśmienny VII klasy z Włocławka, ale wobec olbrzymich niedoborów papieru na rynku nie ośmielaliśmy się kręcić nosem na gatunki o wiele mniej bibulaste i porowate. Zazwyczaj z radością braliśmy wszystko, co tylko udało się kupić.

Nasze ciągłe kłopoty z farbą najlepiej ilustruje zachowana korespondencja (Załącznik 5) zawierająca jeden z licznych wypróbowywanych przez nas przepisów:

1. Klej do tapet rozrobić na gęsto (gęstość trzeba po prostu wypróbować), dodać tusz czy inny pigment; można dodać trochę płynu “K” (nie elektryzuje).

2. 30.V., 6.VI., 13.VI., 4.VII.,18.VII., 1.VIII.,15.VIII., 29.VIII., 12.IX.

3. Dodatek ilustrowany (?), form. A-5.

4. “Celina” b. dziękuje za notatkę i znaczki, jest zachwycona i wdzięczna, ma napisać do Was list, ale obecnie nie ma jej w W-wie. Katalog już przygotowany do druku – ale kiedy będzie wydrukowany trudno określić; miejmy nadzieję, ze do jesieni. Klisza do rastra obiecana - będzie w najbliższym czasie.

5. Zdjęcia z “Dodatku” trzeba wyciąć żyletką i przylepić przezrocz. poliestrem. Klisze trzeba raz jeszcze wypłukać w letniej wodzie, ew. z bardzo małym dodatkiem płynu typu “Ludwik”

Pozdrowienia! Wybaczcie bazgroty!

E.

PS. Jeśli można – prosimy dodatkowo o 5 egz. TM.