PIERWSZE DNI STANU WOJENNEGO W PUŁAWACH
Nie mniej ważną przyczyną było moje postanowienie z pierwszych godzin stanu wojennego, że mimo zmiany sytuacji, w miarę sił i środków będę kontynuował zadanie, którym zaszczycił mnie w czerwcu 1981 r. Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska (którego członkiem i działaczem czułem się nadal), powierzając mi pieczę nad wydawnictwami związkowymi. I właśnie temu zadaniu postanowiłem poświęcić się również w konspiracji, intuicyjnie wyczuwając olbrzymią informacyjną i środowiskotwórczą siłę podziemnych wydawnictw. Potwierdzenie trafności moich intuicyjnych wyborów znalazłem kilka lat później w wywiadzie, którego udzielił w 1986 r., Tygodnikowi Mazowsze Jerzy Giedroyć w 40 rocznicę powstania paryskiej “Kultury” [91] mówiąc:
“To co staramy się robić w tej chwili – to walczyć z nastrojami kapitulanckimi /.../ Z takimi tendencjami trzeba za wszelką cenę walczyć, trzeba podtrzymywać wolę oporu” i dalej poproszony o wymienienie najważniejszego dokonania opozycji solidarnościowej w Polsce powiedział bez wahania: “Przede wszystkim wydawnictwa i prasa. Każde nawet najmniejsze pismo, to grupa ludzi aktywnie działających politycznie – i to jest bardzo ważne. Muszę też powiedzieć, że zawartość tej prasy bardzo się poprawia”. Także Jacek Kuroń był zdania, że “największym osiągnięciem podziemia było stworzenie zaplecza poligraficznego, początkowo opartego głównie na prostych powielaczach...” [92]
Na razie wykonywałem te zadania redagując kolejne numery Biuletynu “Solidarność Ziemi Puławskiej” oraz ulotki, apele i oświadczenia. Wkrótce jednak straciłem kontakt z powielaczem, który powędrował w służbę KON i odczuwałem potrzebę jakiegoś stałego zajęcia. Jeszcze przed Świętami nawiązałem zatem współpracę z Marią i Bogdanem Szewczykami [93], w których pracowni na ul. Filtrowej, w listopadzie 1981 r. odkrywałem tajniki sitodruku przy powielaniu plakatu wykpiwającego “proces o myszy i niedźwiedzia” [94], a pierwszymi efektami tej współpracy były sitodrukowe życzenia świąteczne i noworoczne, dla naszych internowanych i aresztowanych kolegów, które za pośrednictwem ich rodzin trafiły do adresatów jeszcze przed wigilią. Również jeszcze przed Świętami Bogdan Szewczyk wykonał pieczątkę z nazwą Związku pisaną “solidarycą”, która posłużyła mi do opatrywania nazwa “Solidarności” różnych “WRON-ich” plakatów i ogłoszeń. Wykonałem również na przebitce [95] około 30 tys. miniulotek o treści “Solidarność żyje i działa” oraz "Solidarność zwycięży" [96].
W tym miejscu muszę porzucić na chwilę temat naszej działalności wydawniczej w pierwszych dniach obowiązywania stanu wojennego, żeby na chwilę powrócić do spotkania przedstawicieli NSZZ “Solidarność” na Marynkach w dniu 13 grudnia. Zapadła na nim decyzja, że po rozeznaniu sytuacji i nastrojów w swoich zakładach pracy zgromadzeni przekażą wyniki sondażu na umówionym z góry spotkaniu we wtorek 15 grudnia. Zebranie doszło do skutku również na Marynkach, tyle że tym razem nie w reprezentacyjnej sali okrągłej, ale w pomieszczeniach laboratoryjnych Oddziału Pszczelnictwa Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa. Wzięło w nim udział zaledwie kilkunaście osób. Po omówieniu ogólnej sytuacji w kraju (na podstawie informacji z Radia Wolna Europa Jana Nowaka-Jeziorańskiego) i zapoznaniu się z opiniami uczestników o nastrojach społecznych “zapadła decyzja o zaniechaniu myśli o strajku generalnym w Puławach i skoncentrowaniu całej uwagi działaczy "S" na niesieniu pomocy strajkującym kolegom z Zakładów Azotowych i ich rodzinom.” [97]
Z tego drugiego zebrania na Marynkach musiałem się pośpiesznie ewakuować przed jego zakończeniem z powodu nagłego wezwania do gabinetu dyrektora IUNG. Wiadomość o tym zakomunikował mi zdyszany kolega z pracy Edward Szelęźniak, którego wychodząc z Zakładu zawiadomiłem o miejscu mojego pobytu w ciągu najbliższej godziny. Okazało się, że w gabinecie dyrektora oczekuje na mnie grupa oficerów, której dowódca uroczyście nałożył na mnie areszt domowy obowiązujący od powrotu z pracy do wyjścia do pracy następnego dnia. Podobny zaszczyt spotkał również kilku innych pracowników IUNG zaangażowanych w działalność związkową: Jerzego Chmielewskiego, Antoniego Fabera, Józefa Gądora, Leszka Gryniewicza i Tadeusza Skibę [98]. Do listy tej należy dopisać opuszczone przez redaktora Informatora Strajkowego nazwisko sekretarza Komisji Zakładowej NSZZ “Solidarność” w IUNG, Elżbiety Kern, która 15 grudnia również znalazła się w areszcie domowym [99].
Areszt domowy, mimo oczywistej (gdyby ktoś chciał koniecznie przestrzegać jego rygorów zgodnie z intencjami pomysłodawców) uciążliwości miał również swoje dobre strony. Obfite śniegi, które nawiedziły Polskę akurat w połowie grudnia 1981 r. zmusiły puławskich komisarzy wojskowych do zarządzenia obowiązkowego stawiennictwa wszystkich mężczyzn (z wyjątkiem starców i niedorostków) do pracy przy odśnieżaniu torowisk wiodących do Zakładów Azotowych a szczególnie do elektrociepłowni. Odśnieżanie odbywało się po godzinach pracy, a więc w okresie, gdy “aresztanci domowi“ musieli pod rygorami prawa stanu wojennego przebywać w domach. Nie czując się powołany do rozstrzygania, czy ważniejsze jest polecenie stawienia się do odśnieżania, czy areszt domowy przedstawiłem ten dylemat do decyzji komisarzowi wojskowemu w IUNG [100], Kazimierzowi Bisowi Na zajęcie jednoznacznego stanowiska pozwoliły mu dopiero liczne konsultacje telefoniczne. Okazało się, że aresztanci domowi są niegodni przywileju odśnieżania socjalistycznych torów, nie wykluczone, że ze względu ich wrodzone skłonności do dywersji i sabotażu. Tak czy owak podczas gdy my, ekstrema “Solidarności” siedzieliśmy sobie w ciepłych (umiarkowanie, bo tzw. “zima stulecia” rozregulowała jak zawsze funkcjonowanie PRL) mieszkaniach, pogryzali kartkowe wyroby czekoladopodobne [101] i słuchali pogadanek Jerzego Urbana, nasi mniej szczęśliwi koledzy srodze marzli przy odśnieżaniu torów.
Przypisy
- ↑Noc z 12 na 13 grudnia 1981 r.
- ↑13 grudnia 1981 r. użyto: 70..000 żołnierzy, 30.000 funkcjonariuszy MSW, 1700 czołgów, 1.400 pojazdów opancerzonych i 500 wozów piechoty.
- ↑W skrócie WRON, przez opozycję natychmiast przerobiona na Wronę, np w popularnej piosence: “Zielona Wrona, dziób w wężyk szamerowany.” (M. Lizut, A. Zawistowski – Dekady 1975-1984 Biblioteka Gazety Wyborczej/Oficyna Imbir, warszawa 2006, s.188)
- ↑W ciągu kilku następnych miesięcy liczba internowanych podwoiła się.
- ↑Jacek Kuroń, Jacek Żakowski – “PRL dla początkujących” - Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław, 1995, s.234-236.
- ↑Zbigniew Lesisz - “16 miesięcy “Solidarności” w Zakładach Azotowych “Puławy” w tomie “25 lat “Solidarności” Ziemi Puławskiej”, wyd. Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność “ Ziemia Puławska, Puławy, 2005r.,s. 184.
- ↑Piotr Paweł Gach - “Przygotowania stanu wojennego przez władze” - Http://www.solidarnosc.org.pl/lublin/25sym6html.html
- ↑Przewodniczący “S” w IUNG pytany w 2001 r. przez red. Katarzynę Żaczek czy spodziewał się stanu odpowiedział: “Ja się nie spodziewałem”. Przewodniczący NSZZ “S” w PPBP Juliusz Bączkowski na to samo pytanie odpowiedział: “Tak konkretnie to na pewno nie. Ale wyczuwało się coś “w powietrzu”. Katarzyna Żaczek – Spisane będą czyny i rozmowy” - Tygodnik Powiśla “Gazeta Puławska” z 14.12.2001 r.,s.12.
- ↑Proces karny wytoczony przez Prokuraturę Biuletynowi “Solidarność Ziemi Puławskiej” w osobie Redaktora Ireneusza Ostrokólskiego. Podłoże, przebieg i zakończenie tego procesu opisałem szczegółowo w artykule “Biuletyn Informacyjny “Solidarność Ziemi Puławskiej” (listopad 1980 – grudzień 1981) opublikowanym w tomie: “Niezależny Samorządny Związek Zawodowy “Solidarność” w Puławach z perspektywy ćwierćwiecza”, Studia Puławskie seria A tom 9(11), 2005 r.,s.115.
- ↑Włodzimierz Zbiniewicz, pracownik Instytutu Weterynarii w Puławach, działacz NSZZ “Solidarność” w Iwet., współzałożyciel i redaktor Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej”.
- ↑Jan Nakonieczny, pracownik Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, członek władz regionalnych NSZZ “Solidarność”, członek Prezydium Zarządu Oddziału “Solidarność” Ziemia Puławska.
- ↑J. Rybicki nie podjął nigdy funkcji organizatora podziemnych struktur Związku utrzymując, że w sytucji stanu wojennego i po delegalizacji NSZZ “Solidarność” jest to bezcelowe.
- ↑Zbigniew Lesisz - “16 miesięcy “Solidarności” w Zakładach Azotowtch “Puławy” w tomie “25 lat “Solidarności” Ziemi Puławskiej”, wyd. Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność “ Ziemia Puławska, Puławy, 2005r.,s. 185
- ↑.S. Głażewski - “Trzy spotkania z historią”, Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “ PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r.,s.3.
- ↑Działacz NSZZ "Solidarność" w IUNG, współzałożyciel i redaktor Informatora NSZZ “Solidarność” w IUNG “Przeszłość-Przyszłości”
- ↑Członek Prezydium Zarządu Oddziału “Solidarność” Ziemia Puławska, współpracownik Biuletynu Informacyjnego "Solidarność Ziemi Puławskiej" współzałożyciel i redaktor Informatora NSZZ "Solidarność" w IUNG "Przeszłość-Przyszłości"..
- ↑Członek Zarządu Oddziału NSZZ "Solidarność" Ziemia Puławska, działacz władz regionalnych Związku.
- ↑Przewodniczący Komisji Zakładowej NSZZ “Solidarność” w IUNG.
- ↑Reprodukcję tego plakatu przedstawiłem w Załączniku 1.
- ↑S.Głażewski działacz NSZZ "Solidarność" na szczeblu regionalnym i krajowym, członek Prezydium Zarządu Oddziału “Solidarność” Ziemia Puławska.- “Trzy spotkania z historią”, Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “ PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r.,s.3.
- ↑Później dowiedzieliśmy się, że pracownik dyżurujący w Centrali Telefonicznej odmówił wyłączenia telefonów bez pisemnego polecenia swojego przełożonego, a zdobycie takowego zajęło około 2 godzin.
- ↑Działacz opozycyjny w Zakładach Azotowych, Wiceprzewodniczący Zarządu Oddziału “Solidarność” Ziemia Puławska.
- ↑Obecnie znajduje się tam zaplecze Rejestracji Centrum Medycznego “Internus”
- ↑Popularna nazwa policyjnej więźniarki.
- ↑Apoloniusz Berbeć przed 13 grudnia był redaktorem i czołowym publicystą Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej”.
- ↑Razem z Apoloniuszem Berbeciem znaleźli się w tej budzie Ireneusz Ostrokólski z IUNG oraz Zdzisław Kudyk, Bogdan Masiak, Teofil Parafianowicz i Jan Skrzyniarz, wszyscy z Zakładów Azotowych.
- ↑Inny pasażer tej samej “suki” wspominał mi jednak, że po drodze do Włodawy było kilka przystanków w lesie , podczas których funkcjonariusze pilnujący siusiających na mrozie więźniów umilali im czas wymieniając teatralnym szeptem uwagi typu “rozwalamy ich teraz, czy wieziemy dalej?”
- ↑Apoloniusz Berbeć - “Tamta noc” - Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI”, Nr 3/31/ z 15 grudnia 1989 r.,s.2.
- ↑S. Głażewski - “Trzy spotkania z historią”, Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “ PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r.,s.3. Reprodukcję odręcznego plakatu o którym mowa znaleźć można w Załączniku 1.
- ↑Krystyna Gądor - “Ballada dziadowska”, Informator NSZZ “SOLIDARNOŚĆ” w IUNG Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r., s.3.
- ↑Jerzy Chmielewski przed 13 grudnia był wiceprzewodniczącym Komisji Zakładowej NSZZ “Solidarność” w IUNG.
- ↑Obydwie Panie były działaczkami Komisji Zakładowej NSZZ “Solidarność” Nauczycieli.
- ↑Stanisław Głażewski - “Trzy spotkania z historią”, Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “ PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r.,s.3.
- ↑Nieco później tekst tego dekretu wydatnie wzbogacił naszą kulturę. Jego fragmenty stanowiły główny motyw wokalny filmu Magdaleny Łazarkiewicz pt. “Ostatni dzwonek” z 1989 r., a całość wielokrotnie odśpiewywano przy aplauzie publiczności na stojąco w krakowskiej Piwnicy pod Baranami.
- ↑To zdarzenie wywarło na mnie na tyle duże wrażenie, że gdy na którymś przesłuchaniu przez “opiekuna” IUNG z ramienia Służby Bezpieczeństwa chor. Masłowskiego, odpowiadając na pytanie, czy warto było angażować się w działalność “Solidarności” ryzykując całą swoją przyszłość, .przytoczyłem mu go jako dowód panującej w Związku “S” solidarności, pojmowanej przez nas dosłownie, dla której warto to i owo poświęcić, chor. Masłowski uznał mnie za przypadek beznadziejny i zrezygnował z nakłaniania do współpracy z SB.
- ↑Niedostępny na polskim rynku olej sojowy z darów był najczęstszym składnikiem farby powielaczowej używanej w poddziemnych drukarniach, m.in. w drukarni Wydawnictwa "Familia", z którym byłem przez kilka lat związany.
- ↑Obydwaj już za kilka dni mieli znaleźć się w kryminale za rozlepianie ulotek, a po niespełna miesiącu zainkasowali w trybie doraźnym wyroki 2-2,5 lat więzienia na szczęście w zawieszeniu.
- ↑Oczywisty błąd: była to już 12 godzina stanu wojennego.
- ↑S. Głażewski - “Trzy spotkania z historią, Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “ PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r.,s.3.
- ↑Z. Lesisz – 16 miesięcy Solidarności w Zakładach Azotowych – w: XX-lecie Solidarności Ziemi Puławskiej, Puławy, 2000, s. 226.
- ↑I. Czeżyk – Mój pierwszy dzień stanu wojennego, s.28-29. Cyt. za Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s.122.
- ↑J. Stopka - Najdłuższy strajk stanu wojennego w Polsce. - Tygodnik Powiśla. Gazeta Puławska z 21.12.2001, s. 3. Cyt. za Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s 123.
- ↑S. Głażewski – Uwagi na temat pracy P. Wojtowicza pt. “NSZZ SOLIDARNOŚĆ Ziemi Puławskiej” w latach 1980-1981, spisane w grudniu 2004 r. na prośbę dr Edwarda Ślusarczyka, maszynopis, s. 2.
- ↑Zbigniew Lesisz – 16 miesięcy “Solidarności” w Zakładach Azotowych “Puławy” w: 25 lat “Solidarności” Ziemi Puławskiej, Wyd. Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska, Puławy 2005, s. 185.
- ↑O okolicznościach dzięki którym ten powielacz, dar szwedzkich sympatyków “Solidarności” wzbogacił ruchomości Redakcji pisałem w artykule “Biuletyn Informacyjny “Solidarność Ziemi Puławskiej” (listopad 1980 – grudzień 1980)”, zamieszczonym w: “Niezależny Samorządny Związek Zawodowy “Solidarność” w Puławach z perspektywy ćwierćwiecza” Towarzystwo Przyjaciół Puław, Studia Puławskie, Seria A Zagadnienia społeczno-historyczne, tom 9(11) Puławy 2005, s. 45.
- ↑Tadeusz Kocoń pełni obecnie funkcję burmistrza Janowca.
- ↑Zbigniew Lipa przed 13 grudnia po godzinach pracy w IUNG zajmował się kolportażem Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej” oraz współuczestniczył w wydawaniu innego pisma Zarządu Oddziału “Wiadomośći bieżące”, który drukowany był na redakcyjnym powielaczu i z tej racji doskonale znał się na jego obsłudze.
- ↑Czesław Stolar, pracownik Zakładów Azotowych prze 13 grudnia był redaktorem Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej”.
- ↑S. Głażewski - “Trzy spotkania z historią, Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “ PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r.,s.3. Plakat ten wspomina również Czesław Stolar w rękopiśmiennych wspomnieniach spisanych w 2006 r.
- ↑Skończyło się to jego aresztowaniem i pociągnęło za sobą cały szereg aresztowań i procesów o których piszę w innym artykule (S. Głażewski - Procesy polityczne – rękopis).
- ↑Można się tam łatwo było dostać schodami usytuowanymi na lewo od głównego wejścia do pałacu.
- ↑Dzień pracy w IUNG rozpoczynał się wówczas o godzinie 7-mej. Wszystkie niezbędne manewry należało zatem wykonać nie za wcześnie żeby nie zwracać na siebie uwagi zbyt wczesną aktywnością, ale i nie za późno, zeby uniknąć zbytniego nasilenia ruchu i ciekawości ludzi śpieszących do pracy.
- ↑Henryk Sztaba - “Pierwszy dzień” - Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI”, Nr 3(31) z 15 grudnia 1989 r,.s.1.
- ↑Błąd Autora wspomnień: Kudyk ma na imię Zdzisław a nie Jan. Imię Jan nosi natomiast inny internowany 13 grudnia pracownik ZA – Jan Skrzyniarz.
- ↑Reprodukcje kilku z tych ulotek można znaleźć w Załączniku 5.
- ↑Chodzi oczywiście o maszyny do pisania. Prymitywną poligrafię Czesław Stolar zorganizował w ZA dopiero następnego dnia.
- ↑W osobie Jana Nakoniecznego.
- ↑Zbigniew Lesisz – 16 miesięcy “Solidarności” w Zakładach Azotowych “Puławy” w: 25 lat “Solidarności” Ziemi Puławskiej, Wyd. Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska, Puławy 2005, s. 192.
- ↑Wyjaśnienie dla młodych: w czasach komunizmu obowiązującym zwrotem grzecznościowym był “towarzysz” zastępujący przedwojennego “pana”.
- ↑Cały ten księgozbiór jeszcze tego samego dnia prowadząca bibliotekę związkową Krystyna Gądor ukryła u mnie w Zakładzie Roślin Pastewnych. Po kilku dniach wziął ją na przechowanie brat pracownicy Zakładu Mikrobiologii IUNG Danuty Wróbel, Tadeusz Sakowski. W 1989 r. księgozbiór w nienaruszonym stanie wrócił na swoje dawne miejsce i służy IUNGowskim związkowcom do dziś.
- ↑Tadeusz Deputat – Wspomnienia z okresu stanu wojennego – maszynopis sporządzony latem 2006 r.
- ↑Tomasz Kraszewski – UDZIAŁ MŁODZIEŻY W KSZTAŁTOWANIU RUCHU NIEPODLEGŁOŚCIOWO-SOLIDARNOŚCIOWEGO ZIEMI PUŁAWSKIEJ. Wspomnienia z lat 1980 – 1988 w: 25 lat “Solidarności” Ziemi Puławskiej, Wyd. Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska, Puławy 2005, s. 201.
- ↑Reprodukcję tej ulotki zamieściłem w Załączniku 7.
- ↑Katarzyna Żaczek - “Spisane będą czyny i rozmowy” - Tygodnik Powiśla “Gazeta Puławska” z 14.12.2001 r.s.12.
- ↑Czesław Stolar, redaktor Biuletynu Informacyjnego “Solidarności” w Z.A. Oraz Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej” był absolwentem kursu dla drukarzy biuletynów związkowych, zorganizowanego w lipcu 1981 r. w Kaliszu.
- ↑Czesław Stolar – Rękopiśmienna relacja o uczestnikach kursu dla drukarzy w Kaliszu oraz o wydarzeniach rozgrywających się po 13 grudnia 1981 r.
- ↑15.XII.1981 r.
- ↑Pomyłka autora tekstu: rozgłośnia amerykańska nadająca po polsku nazywała się “Głos Ameryki”
- ↑Z informacji Czesława Stolara wynika, że Informator Strajkowy Nr 1 został wydrukowany 15.12.1981 r., a nie jak podano w jego winiecie (Załącznik 8) - 13.XII.1981 r.
- ↑Chodzi zapewne o prowadzenie zbiorowych modłów.
- ↑Pomyłka Autora: Jan Skrzyniarz nie mógł współdecydować o zakończeniu strajku z powodów oczywistych: od nocy z 12 na 13 grudnia przebywał w Ośrodku dla Internowanych we Włodawie.
- ↑M.in. Zbigniew Lesisz – 16 miesięcy “Solidarności” w Zakładach Azotowych “Puławy” i Jan Okoń “Wspomnienia ze stanu wojennego spisane w 2005 roku” w tomie “25 lat “Solidarności” Ziemi Puławskiej” wyd. Zarząd Oddziału “Solidarność” Ziemia Puławska, Puławy 2005.
- ↑Jan Szczygieł był członkiem Zarządu Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska.
- ↑ Tam powielacz był nadal intensywnie eksploatowany przez KON "Solidarność" przy druku biuletynów, plakatów i ulotek, by w styczniu 1982 r. wpaść wraz z obsługą w łapy funkcjonariuszy SB.
- ↑Cyt. za: Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s . 133.
- ↑Irena Kobus pełniła wówczas funkcję kierownika Zakładu Hodowli i Uprawy Tytoniu IUNG.
- ↑Aluzja do nazwiska premiera Rządu Rzeczpospolitej Polskiej na uchodźctwie i Naczelnego Wodza, gen. Władysława Sikorskiego.
- ↑Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s . 138
- ↑Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s . 134.
- ↑Byli to Stanisław Głażewski Jr., Grzegorz Nakonieczny i Jakub Skiba skazani w trybie doraźnym w styczniu 1982 r. przez Sąd Wojskowy w Lublinie na 2-2,5 roku więzienia w zawieszeniu.
- ↑Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Rolnictwa w Wodę “Wodrol” w Puławach przy ul. 1-go maja (obecnie 6 sierpnia).
- ↑S. Głażewski – Uwagi na temat pracy P. Wojtowicza pt. “NSZZ SOLIDARNOŚĆ Ziemi Puławskiej” w latach 1980-1981, spisane w grudniu 2004 r. na prośbę dr Edwarda Ślusarczyka, maszynopis, s. 2.
- ↑Andrzej Krawczyk – działacz NSZZ “Solidarność” w Puławach, w styczniu 1982 r. W jego garażu przez kilka tygodni funkcjonował powielacz uratowany z pomieszczeń Redakcji Biuletynu “Solidarność Ziemi Puławskiej” i tam został skonfiskowany przez SB.
- ↑Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s .124-125, za: Sprawozdanie z zeznania Andrzeja Krawczyka w dniu 5.01.1983 w Wydziale Śledczym KWMO w Lublinie. Sprawa obiektowa kryptonim “Porozumienie”, sygn. IPN Lu 018/163, k.95.
- ↑Kodeks okupacyjny rejonu "Ziemia Puławska" - KON – "Solidarność" Ziemia Puławska, Biuletyn nr 7, s. 4. Biuletyny KON były niedatowane, więc trudno określić dokładną datę wydrukowania Nr 7, ale pamięć podpowiada mi, że musiało to być w marcu 1982 r..
- ↑Obecnie budynek ten jest siedzibą puławskiego oddziału Banku Cukrownictwa.
- ↑Zdarzenie to relacjonuję na odpowiedzialność Jana Nakoniecznego, który mi je z wielką satysfakcją opowiedział jeszcze w czasie trwania stanu wojennego.
- ↑Stanisław Głażewski – Procesy polityczne - maszynopis 2006 r.
- ↑W poniedziałek 14 grudnia, Aspras przez nikogo nie proszony ,w spontanicznej trosce o dyscyplinę pracy w IUNG, punktualnie o god. 7-mej zebrał listy obecności nie dopuszczając do ich podpisania i narażając spóźnialskich na kary dyscyplinarne.
- ↑Tygodnik Mazowsze Nr 152 z 3.I.1986 r.,s.4.
- ↑Jerzy Giedroyć - “40 lat paryskiej “Kultury” - Tygodnik Mazowsze, Nr 183 z 8.10.1986 r., s.1-3.
- ↑Jacek Kuroń, Jacek Żakowski – “PRL dla początkujących” - Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław, 1995, s.234-243.
- ↑Maria Kapturkiewicz-Szewczyk i Bogdan Szewczyk prowadzili pracownię plastyczną na ul. Filtrowej (tzw. “Zachta”), w której od wielu lat organizowali konspiracyjne spotkania puławskiej opozycji demokratycznej. W latach 1980-1981 obydwoje akrywnie działali w Komisji Oświaty i Kultury NSZZ “Solidarność” oraz w puławskim KIK-u.
- ↑Przebieg tego procesu opisałem w artykule pt. Biuletyn Informacyjny “Solidarność Ziemi Puławskiej” (listopad 1980 – grudzień 1981), opublikowanym w wydawnictwie Towarzystwa Przyjaciół Puław “Studia Puławskie” Seria A Zagadnienia społeczno-historyczne, tom 9(11), Puławy 2005, s. 7-147.
- ↑Przebitka to dziś już nie używana cienka bibułka formatu A-4 wykorzystywana w epoce maszyn do pisania. Używając przebitki można było uzyskać do 8 kopii maszynowych dowolnego tekstu.
- ↑Obszerniej tę nasz ą działalność opisałem w tekście pt. "Wydawnictwo "Familia".
- ↑S. Głażewski – Uwagi na temat pracy P. Wojtowicza pt. “NSZZ SOLIDARNOŚĆ Ziemi Puławskiej” w latach 1980-1981, spisane w grudniu 2004 r. na prośbę dr Edwarda Ślusarczyka, maszynopis, s. 2.
- ↑Represje w Puławach – Informator Strajkowy “Solidarność Ziemi Puławskiej” z 16.12.1981 r., s.2. Cyt za:Piotr Wojtowicz – NSZZ “Solidarność” Ziemi Puławskiej w latach 1980-1981; Praca magisterska napisana w Zakładzie Myśli Politycznej XIX i XX wieku, Lublin 2004, s 128, maszynopis.
- ↑Elżbieta Kern – informacja ustna.
- ↑Ustawodawstwo stanu wojennego przewidywało komisarzy wojskowych w każdym zakładzie pracy.
- ↑Tak brzmiała ich nazwa urzędowa.
- ↑Andrzej Starzak, pracownik Zakładów Azotowych 13 czerwca 1981 r.z woli delegatów został przewodniczącym Zarządu Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska.
- ↑Krystyna Knapik, pracownica Narodowego Banku Polskiego w Puławach , po wyborach do Zarządu Oddziału 13 czerwca 1981 r. Piastowała stanowisko jego skarbnika.
- ↑Stanisław Głażewski - Biuletyn Informacyjny “Solidarność Ziemi Puławskiej” (listopad 1980 – grudzień 1981), artykuł opublikowany w wydawnictwie Towarzystwa Przyjaciół Puław “Studia Puławskie” Seria A Zagadnienia społeczno-historyczne, tom 9(11), Puławy 2005, s. 47-48..
- ↑Stanisław Głażewski – Podziemna Poczta “Solidarności”, maszynopis, Puławy, 2005.
- ↑Tygodnik Mazowsze Nr 193 z 7.I.1987 r.,s.4.
- ↑Była to redakcyjna maszyna służąxca do sporządzania maszynopisów tekstów przeznaczonych do druku w Biuletynie, wyniesiona przeze mnie z siedziby Redakcji Biuletynu 13 grudnia 1981 r.
- ↑Tygodnik Mazowsze Nr 193 z 7.I.1987 r.,s.4.
- ↑W Tygodniku Mazowsze Nr 198 z 11.II.1987 r., na s.2 została zamieszczona notatka następującej treści” “Wyszedł z więzienia Jan Łodyga z Zakładów Azotowych w Puławach aresztowany w maju i skazany w grudniu 1986 na 2 lata za przechowywanie pieniędzy “S” na książeczce PKO. Rok “zdjęła” mu ustawa lipcowa. Obecnie otrzymał przerwę w odbywaniu kary – tuż przed terminem, w którym mógłby wystąpić o warunkowe zwolnienie po odsiedzeniu 2/3 wyroku”
- ↑Katarzyna Żaczek - “Spisane będą czyny i rozmowy” - Tygodnik Powiśla “Gazeta Puławska” z 14.12.2001 r.s.12.
- ↑Młodszy syn Jana Nakoniecznego - Paweł.
- ↑Pomyłka T. Skiby. Stało się to dopiero 23 grudnia po nieudanym widzeniu z Matką w lubelskim więzieniu.
- ↑Byli to Stanisław Głażewski Jr. oraz starszy syn ukrywającego się Jana Nakoniecznego – Grzegorz.
- ↑W rzeczywistości na 2 lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata skazany został tylko Grzegorz Nakonieczny uznany za prowodyra. Dwaj pozostali dostali wyroki po 1,5 roku w zawieszeniu na 3 lata.
- Załącznik 1 (728 Pobrań)
- Załącznik 2 (733 Pobrań)
- Załącznik 3 (743 Pobrań)
- Załącznik 4 (712 Pobrań)
- Załącznik 5 (719 Pobrań)
- Załącznik 6 (701 Pobrań)
- Załącznik 7 (708 Pobrań)
- Załącznik 8 (690 Pobrań)
- Załącznik 9 (679 Pobrań)
- Załącznik 10 (725 Pobrań)
