Podziemny Tygodnik MAZOWSZE
3. Polacy – jak każdy naród świata – mają prawo do samodzielnie kształtowanego ładu gospodarczego , który nadaje sens pracy, zapewnia skuteczność inicjatyw ludzkich, pozwala uczestniczyć w pożytkach rozwoju cywilizacyjnego,gwarantuje godziwe warunki życia, podtrzymuje właściwe relacje między człowiekiem a środowiskiem naturalnym. Już teraz trzeba usuwać przeszkody ograniczające lub uniemożliwiające prowadzenie, tak indywidualnej, jak i społecznej, niezależnej od państwa działalności gospodarczej.
Z tych praw naczelnych Polacy zrezygnować nie mogą. One określają nasze działania i nasze nadzieje. Tkwi w tych prawach wielka siła twórcza. Tylko Polska w której realizuje się te naczelne prawa, może być aktywnym i stabilnym członkiem wspólnoty wszystkich krajów europejskich.
Zasadą naszych działań na rzecz tych praw jest wyrzeczenie się stosowania przemocy. Taki jest sens doświadczenia “Solidarności”. Tę zasadę pragniemy uczynić częścią składową filozofii pracy dla kraju. Przesłanie “zło dobrem zwyciężaj” dało Polsce mądry i bogaty posiew. Naszym głębokim pragnieniem jest, aby czerwcowa pielgrzymka Jana Pawła II stała się impulsem do uregulowania najtrudniejszych problemów polskich w imię wspólnego dobra. Wymaga to po obu stronach odwagi i wyobraźni. Jesteśmy pewni, że obecność Ojca Świętego umocni polskie aspiracje, urealni polskie nadzieje.
Janusz Beksiak, ekonomista; Jacek Bocheński, pisarz; Stefan Bratkowski, publicysta; Ryszard Bugaj, ekonomista; Zbigniew Bujak, robotnik i działacz związkowy; Andrzej Celiński, socjolog i działacz związkowy; Wiesław Chrzanowski, prawnik; Paweł Czartoryski, ekonomista; Roman Duda, matematyk; Kazimierz Dziewanowski, publicysta; Marek Edelman, lekarz; Bronisław Geremek, historyk; Władysław Goldfinger-Kunicki, biolog; Aleksander Hall, publicysta; Gabriel Janowski, rolnik i działacz związkowy; Tadeusz Jedynak, robotnik i działacz związkowy; Ryszard Kapuściński, pisarz; Maja Komorowska, aktorka; Krzysztof Kozłowski, dziennikarz; Wojciech Lamentowicz, prawnik; Andrzej Łapicki, aktor; Jacek Merkel, inżynier i działacz związkowy; Adam Michnik, historyk; Jan Olszewski, prawnik; Janusz Onyszkiewicz, matematyk i działacz związkowy; Edmund Osmańczyk, publicysta; Joanna Pensonowa, lekarz; Jerzy Puciata, artysta-malarz; Ryszard Reiff, publicysta; Henryk Samsonowicz, historyk; ks. Jacek Salij OP, teolog; Adam Stanowski, socjolog; Andrzej Stelmachowski, prawnik; Jan Strzelecki, socjolog; Klemens Szaniawski, filozof; Andrzej Szczepkowski, aktor, Józef Ślisz, rolnik i działacz związkowy; Krzysztof Śliwiński, publicysta, Jerzy Turowicz, publicysta; Lech Wałęsa, robotnik i działacz związkowy, Andrzej Wielowieyski, ekonomista; Wiktor Woroszylski, pisarz; Janusz Ziółkowski, socjolog; Tadeusz Zieliński, prawnik; Juliusz Żuławski, pisarz.
Następujące osoby, które nie mogły wziąć udziału w spotkaniu, wyraziły swoją solidarność z powyższym oświadczeniem:
Władysław Bartoszewski, historyk; Marian Brandys, pisarz; Władysław Frasyniuk, robotnik i działacz związkowy; Stanisław Janisz, rolnik i działacz związkowy; Jacek Kuroń, publicysta; Jan Józef Lipski, historyk literatury; Tadeusz Mazowiecki, publicysta; Halina Mikołajska, aktorka; Maria Joanna Radomska, biolog; Jan Rosner, prawnik; Jan Józef Szczepański, pisarz, ks. Józef Tischner, filozof; Karol Taylor, biolog; Witold Trzeciakowski, ekonomista; Andrzej Wajda, reżyser; Halina Winiarska, aktorka, Krystyna Zachwatowicz, scenograf.
Warszawa, 31 maja 1987 r.
Wracając do naszych kontaktów z TM należy przyjąć, że list do Redakcji z lutego 1987 r. musiał dotrzeć do adresata ze znacznym opóźnieniem, gdyż cytowane już wyżej pismo Pani Ewy ze wzmianką o jego przekazaniu adresatowi i zawierające pytanie dotyczące ozdobnego papieru mogło być aktualne dopiero za kilka miesięcy, po przekazaniu naszym warszawskim współpracownikom sprzętu do sitodruku[58].
Na początku lutego 1987 r., po wydrukowaniu 197 numeru Tygodnika Mazowsze dostaliśmy od Redakcji (oczywiście za pośrednictwem skrzynki kontaktowej) propozycję przekazania nam starego, jeszcze KOR-owskiego ręcznego powielacza bębnowego marki Roneo[59]. Wkrótce potem propozycja weszła w fazę realizacji zapowiedzianej listem od Alika (Załącznik 13):
Drodzy Przyjaciele!
Dziękujemy za wpłaty. Nadpłatę 3 tys. zł. zwracamy! W sprawie sprzętu zgłosi się do Was nasz kolega.
Pozdrawiamy!
Alik
Przypisy
- ↑Rozszerzony tekst nigdy nie wygłoszonego sprawozdania z kontynuowanej w podziemiu działalności Zarządu Oddziału "Solidarność" Ziemia Puławska, wybranego w czerwcu 1981 r.
- ↑Jacek Kuroń i Jacek Żakowski – PRL dla początkujących, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1995, s..243
- ↑Informacja o działalności wydawniczej – notatka maszynopiśmienna sporządzona wiosną 1988 r. na prośbę p. Anatola Kobylińskiego
- ↑Małżeństwo artystów-plastyków, prowadzące pracownię w Puławach przy ul. Filtrowej, przed 1980 r. pracownia ta (“ZACHTA”) stanowiła miejsce spotkań puławskiej opozycji demokratycznej. Po 1980 r. działacze Komisji Oświaty i Kultury NSZZ “S, współzałożyciele puławskiego KIK-u. .
- ↑Pracownik puławskiego Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG), przed 1980 r. członek środowiska “Zachty”, po 1980 r. członek OKPN NSZZ “S”, członek Zarządu Oddziału NSZZ “S” Ziemia Puławska, wspólzałożyciel KIK, współpracownik Biuletyny Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej”, redaktor Informatora NSZZ “S” w IUNG “Przeszłość-Przyszłości”.
- ↑Jacek Kuroń i Jacek Żakowski - PRL dla początkujących, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1995, s. 205
- ↑Pracownik IUNG w Puławach a potem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (KUL), przed 1980 r. bywalec “Zachty”, po 1980 r. współzałożyciel i działacz KZ NSZZ “S” w IUNG.
- ↑Pracownik IUNG, współzałożyciel i działacz KZ NSZZ “S” w IUNG, współzałożyciel i redaktor Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej”, redaktor Informatora NSZZ “S” w IUNG “Przeszłość Przyszłości”.
- ↑Pracownik Lubelskich Zakładów Futrzarskich (LZF) w Kurowie, członek redakcji Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej”, autor większości zamieszczonych w nim ilustracji.
- ↑Pracownik IUNG, redaktor Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej”i Informatora NSZZ “S” w IUNG “Przeszłość Przyszłości”, działacz samorządowy.
- ↑Pracownica IUNG, działaczka “Solidarności”
- ↑Pracownik Instytutu Nawozów Sztucznych w Puławach, działacz “Solidarności” i puławskiego Klubu Inteligencji Katolickiej.
- ↑Uczniowie Technikum Rolniczego w Miętnem koło Garwolina zorganizowali głośny protest przeciwko akcji usuwania krzyży z klas lekcyjnych ,nakazanej przez władze oświatowe.
- ↑Pracownik IUNG, działacz “Solidarości”, redaktor Informatora NSZZ “S” w IUNG “Przeszłość Przyszłości”.
- ↑S. Głażewski – “Wspomnienia współwydawcy znaczków podziemnych”; Filatelista Podziemny Nr 8 i 9 z października i listopada 1994 r.; “Poczta Podziemna Solidarności” - maszynopis.
- ↑Warszawski inżynier-architekt pozyskany do współpracy przez Feliksa Sadurskiego. Zaprojektował kilkaset wielobarwnych znaczków dla poczty Podziemnej Solidarności drukowanych w Puławach oraz dla KPN.
- ↑Działaczka NSZZ “Solidarność” Nauczycielka w LO im ks. Adama Czartoryskiego, na początku stanu wojennego internowana, później usunięta z pracy.
- ↑Emerytka IUNG. Wielka admiratorka “Solidarności” i wszelkich działań opozycyjnych.
- ↑Wówczas studentka.,córka Wacława Hennela.
- ↑Działaczka NSZZ “Solidarność”, nauczycielka LO im ks. Adama Czartoryskiego, na początku stanu wojennego internowana.
- ↑Emeryci IUNG, sympatycy opozycji.
- ↑Stanisław Głażewski – “Przyczynek do dziejów puławskiej opozycji solidarnościowej w latach 1980-1989” - Puławy, 2001, maszynopis.
- ↑Założenia ideowe i cele Tygodnika Mazowsze (oraz kilku innych wydawnictw podziemnych) zostały sformułowane w "Deklaracji Solidarności" z 12.XII.1982 r. (Załącznik 1.)
- ↑Jan Krzysztof Kelus - “Był raz dobry świat...” - wybór ze starych kaset cz.2 – wyd Altmaster sp. z o.o. 1999 - recenzje
- ↑Przewodnicząca KZ NSZZ “Solidarność” w Komisji Planowania usunięta z pracy 13.XII.1981 r. Operatorka skrzynki kontaktowej grupy N-15 i jej księgowa. W mieszkaniu Ewy i Romana Bury odbywał się kolportaż książek i broszur II obiegu oraz kaset z nagraniami “Gazety mówionej” Stefana Bratkowskiego, “Dzwonka Niedzielnego” z kościoła na Woli, homilii ks. Jerzego Popiełuszki etc.
- ↑Działacz NSZZ “Solidarność” w Ministerstwie Komunikacji. Współoperator skrzynki kontaktowej grupy N-15.
- ↑Działaczka NSZZ “Solidarność” w Komisji Planowania zwolniona 13.XII.1981 r. Współoperatorka drugiej skrzynki kontaktowej grupy N-15. Prywatnie siostra S. Głażewskiego.
- ↑Działacz NSZZ “Solidarność” w Ministerstwie Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Nauki. Współoperator drugiej skrzynki kontaktowej grupy N-15.
- ↑NOWA sygnowała wszystkie swoje wydawnictwa znakiem rozpoznawczym “n”
- ↑Witold Jedlicki - “Chamy i Żydy” - Wydawnictwo KRĄG, Warszawa 1981
- ↑Nadanie nam kryptonimu N tłumaczy również fakt, że litera N jest 15 z kolei literą alfabetu, więc 15 zespołowi drukarskiemu przypadła ona niejako automatycznie.
- ↑Kiszenie kapusty było pretekstem do corocznych obchodów rocznicy 11 listopada.
- ↑P. Fizyczny – Nowe Kretowisko, Biuletyn Informacyjny MKZ NSZZ “Solidarność” Region Środkowo-Wschodni, Nr 3 z 4.XI.1980 r.,s.4.
- ↑Pracownica IUNG, członek NSZZ “Solidarność”, działaczka samorządowa. Po 13.XII.1981 r. aktywnie uczestniczyła w organizowaniu pomocy dla rodzin poszkodowanych działaczy “Solidarności”.
- ↑Mały Poradnik Drukarski, Wydawnictwo GŁOS, Warszawa 1980, s 6-7
- ↑Głażewski Stanisław Jr. po ukończeniu studiów na UW w 1986 r. został pracownikiem naukowym Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego w Warszawie. Obecnie jest profesorem neurobiologii na Uniwersytecie Keele w Anglii.
- ↑Włodzimierz Zbiniewicz do 13 grudnia 1981 r był pracownikiem puławskiego Instytutu Weterynarii i redaktorem Biuletynu Informacyjnego NSZZ SOLIDARNOŚĆ “Solidarność Ziemi Puławskiej”. W stanie wojennym przez kilka tygodni ukrywał się, poczem został internowany w Lublinie. Latem 1982 r. emigrował do Szwecji.
- ↑Działaczka KZ NSZZ “Solidarność” w PP “ORBIS”, po 13.XII.1981 r. pośpiesznie przeniesiona na wcześniejszą emeryturę.
- ↑Działacz NSZZ “Solidarność” w Komisji Planowania 13.XII.1981 r. Usunięty z pracy z wilczym biletem.
- ↑Działaczka NSZZ “Solidarność” w Komisji Planowania 13.XII.1981 usunięta z pracy z przyczyn politycznych.
- ↑S. Głażewski – Biuletyn Informacyjny “Solidarność Ziemi Puławskiej” listopad 1980 – grudzień 1981 - maszynopis
- ↑Anatol Kobyliński – SZEŚĆ LAT PODZIEMNEJ POCZTY W POLSCE (1982-1988), Muzeum Polskie Rapperswil, 1989
- ↑Był to sprzęt wykorzystywany przez nas do lutego 1987 r. Później zastąpiliśmy go powielaczem mechanicznym.
- ↑Członek KZ NSZZ “Solidarność” w IUNG, po 13.XII.1981 r. aktywny działacz opozycji.
- ↑Pracownica Zakładu Hodowli i Uprawy Chmielu IUNG, której mąż był pracownikiem Zakładów Azotowych.
- ↑Bardzo zasłużony dla nadziemnej i podziemnej “Solidarności” dyrektor OPISIK.
- ↑Julian Migdal - “Mój stan wojenny”, wspomnienia spisane w maju 2006 r.,s.2.
- ↑Działacz NSZZ “Solidarność” w Zakładach Azotowych Puławy, uczestnik strajku w ZA w grudniu 1981 r., internowany w sierpniu 1982 r., po uwolnieniu działał w konspiracji.
- ↑Aktywny działacz NSZZ “Solidarność” w Instytucie Nawozów Sztucznych zarówno przed 13 grudnia jak i w podziemiu. Prezes puławskiego KiK. Członek środowiska “Zachty”.
- ↑J. Piłsudski – Bibuła, Kraków 1903 r. Cyt. Za Informator NSZZ “Solidarność” w IUNG “PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI” Nr 2 z 25.V.1981 r.,s.2.
- ↑O zagrożeniach jakie czyhały na całą naszą grupę świadczy następująca informacja zamieszczona w Tygodniku Mazowsze Nr 142 z 17.X.1985 r. na s.3 : “Oskarżeni o druk Tygodnika Mazowsze i innych publikacji Piotr Stomma z Instytutu Lotnictwa i Andrzej Kwiatkowski, sanitariusz z Instytutu Psychoneurologicznego w Warszawie zostali 10.X skazani na rok więzienia”. Za druk wydawnictw niezależnych można było również zapłacić dotkliwą karę pieniężną z art 52a Kodeksu Wykroczeń. Na przykład w 194 Nr Tygodnika Mazowsze z 14.I.1987 r. na s.2 mogliśmy sobie w chwilach wolnych od drukowania TM przeczytać: “Za drukowanie wydawnictw bezdebitowych grzywnami 50 tys.zł. ukarani zostali 12.XII.86 Ewa Bajszczuk, Halina Fedyk i Ryszard Bajer z Gdańska. Właściciel mieszkania Piotr Kubaj otrzymał grzywnę 30 tys. zł.” Jedna wpadka kosztowała ich więc 180 tys. zł. Była to dla nas i wówczas i obecnie kwota niewyobrażalnie wielka.
- ↑O tym, że byliśmy na taką ewentualność przygotowani świadcze rękopiśmienne notatki mojej żony Zdzisławy Głażewskiej zawierające wyciąg z KPK i praktyczne rady jak zachowywać się w razie zatrzymania (Załącznik 9)
- ↑Miniatury = egzemplarze “Kultury” wydrukowane na cienkiej bibułce w formacie zmniejszonym do 12x8 cm. Egzemplarze miniaturowe łatwo było przemycać przez granicę i kolportować, ale bardzo trudno było je czytać ze względu na mikroskopijne litery.
- ↑Upoważniał nas do tego fakt, iż w latach 1980/81 obydwaj aktywnie uczestniczyliśmy w redagowaniu puławskich biuletynów związkowych: Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej” i Informatora NSZZ “Solidarność” w IUNG “Przeszłość-Przyszłości”.
- ↑Chodziło głównie o Władysława Siłę-Nowickiego, wieloletniego opozycjonistę, który właśnie - ku zgorszeniu wszystkich środowisk opozycyjnych - zgodził się zasiąść w Radzie Konsultacyjnej powołanej przez gen. W. Jaruzelskiego dla uwiarygodnienia władz PRL.
- ↑Jacek Kuroń ówczesną sytuację w opozycji ocenia w następujący sposób: “W Krajobrazach po bitwie, artykule, który napisałem jesienią 1987 r., stwierdziłem, że nas – czyli opozycję – popiera 30% ludzi. I był to bardzo optymistyczny szacunek. Po siedmiu latach politycznego zamieszania, /.../ z 10 mln członków “Solidarności” w całej Polsce zostało może kilkadziesiąt, a może tylko kilkanaście tysięcy osób naprawdę zaangażowanych, skłonnych do jakiegoś działania i podjęcia pewnego ryzyka, z jakim wciąż wiązała się niezależna działalność.” (Jacek Kuroń, Jacek Żakowski – PRL dla początkujących - Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1995, s.259)
- ↑Jacek Kuroń, Jcek Żakowski – PRL dla początkujących – Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1995, s.257.
- ↑Miało to miejsce późną wiosną 1987 r.
- ↑Powielacz bębnowy Roneo Vickers wyprodukowany przez Roneo Vickers Ltd., Romford, Essex, GB.
- ↑TZR”S” = Tymczasowy Zarząd Regionu “Solidarność”, działający oczywiście w konspiracji
- ↑Dia = skrót słowa “diapozytywy” = klisze pozytywowe służące do sporządzania matryc sitodrukowych.
- ↑“Wydawco, ubezpiecz swoje mienie” - Tygodnik Mazowsze, Nr 196 z 28.I.1987 r.,s.1.
- ↑Mały Poradnik Drukarski – Wydawnictwo GŁOS, Warszawa 1980 r.,s.6.
- ↑Mały Poradnik Drukarski – Wydawnictwo GŁOS, Warszawa 1980 r.,s.1.
- ↑Tekst tego ważnego oświadczenia, wydanego w maju 1987 r., przededniu wizyty Jana Pawła II, został w całości zacytowany przy omawianiu treści Nr 214 TM.
- ↑Pseudonim Joanny Szczęsnej
- ↑Oczywista pomyłka – powinno być IV.
- ↑Pismo Tygodnika Mazowsze “Do naszych Przyjaciół i Współpracowników!” z kwietnia 1989 r
- ↑Zeszyt z rozliczeniami finansowymi w okresie druku TM
- ↑Redaktorem naczelnym Gazety Wyborczej z woli Lecha Wałęsy został Adam Michnik. Redakcja mieściła się w budynku przedszkola na Mokotowie, spotkania odbywając nierzadko w piaskownicy.
- ↑Słowo “Solidarność” zostało napisane “solidarycą” i dodatkowo wyróżnione czerwonnym kolorem.
- ↑Ostatnim była mikołajczykowska Gazeta Ludowa, która straciła niezależność po ucieczce S. Mikołajczyka w październiku 1947 r.
- ↑Pierwszy numer ukazał się w nakładzie 150 tys. egz.
- ↑Papier był w PRL również reglamentowany.
- ↑Pierwszy numer Gazety Wyborczej kosztował 50 zł (tyle samo, co ostatnie numery Tygodnika Mazowsze), podczas gdy w tym samym czasie objętościowo znacznie większy organ KC PZPR, Trybuna Ludu kosztowała tylko 25 zł (jedynie wydanie sobotnio-niedzielne 50 zł).
- ↑P. Smoleński – “Umyjcie ręce po farbie” Gazeta Wyborcza nr 134, 4847 z 11-12 czerwca 2005 s.20-21
- ↑J. Szpotański - “Zebrane utwory poetyckie”, PULS publications, London 1990.
- ↑Chodzi tu oczywiście o stan wojenny wprowadzony przez gen. W. Jaruzelskiego 13 grudnia 1981 r.
- ↑Mowa o obozie dla internowanych działaczy opozycyjnych w Białołęce, w którym znaleźli się 13 grudnia 1981 r. zarówno autor wiersza, Janusz Szpotański, jak i tytułowi bohaterowie poematu Stefan Niesiołowski (“Kostuś”) oraz Karol Modzelewski (“Pan Karol”).
- ↑Pełny tekst sprawozdania Pawła Smoleńskiego ze spotkania współpracowników Tygodnika Mazowsze w 25 rocznicę pisma zamieściłem w Załączniku 39.
- Załącznik 1 (868 Pobrań)
- Załącznik 2 (848 Pobrań)
- Załącznik 3 (846 Pobrań)
- Załącznik 4 (802 Pobrań)
- Załącznik 5 (837 Pobrań)
- Załącznik 6 (868 Pobrań)
- Załącznik 7 (869 Pobrań)
- Załącznik 8 (845 Pobrań)
- Załącznik 9 (813 Pobrań)
- Załącznik 10 (834 Pobrań)
- Załącznik 11 (838 Pobrań)
- Załącznik 12 (879 Pobrań)
- Załącznik 13 (824 Pobrań)
- Załącznik 14 (791 Pobrań)
- Załącznik 15 (796 Pobrań)
- Załącznik 16 (844 Pobrań)
- Załącznik 17 (801 Pobrań)
- Załącznik 18 (864 Pobrań)
- Załącznik 19 (826 Pobrań)
- Załącznik 20 (836 Pobrań)
- Załącznik 21 (889 Pobrań)
- Załącznik 22 (831 Pobrań)
- Załącznik 23 (838 Pobrań)
- Załącznik 24 (812 Pobrań)
- Załącznik 25 (779 Pobrań)
- Załącznik 26 (843 Pobrań)
- Załącznik 27 (817 Pobrań)
- Załącznik 28 (828 Pobrań)
- Załącznik 29 (814 Pobrań)
- Załącznik 30 (829 Pobrań)
- Załącznik 31 (806 Pobrań)
- Załącznik 32 (801 Pobrań)
- Załącznik 33 (816 Pobrań)
- Załącznik 34 (807 Pobrań)
- Załącznik 35 (812 Pobrań)
- Załącznik 36 (889 Pobrań)
- Załącznik 37 (807 Pobrań)
- Załącznik 38 (808 Pobrań)
- Załącznik 39 (773 Pobrań)
- Załącznik 40 (793 Pobrań)
- Załącznik 41 (808 Pobrań)
- Załącznik 42 (764 Pobrań)
- Załącznik 43 (792 Pobrań)
- Załącznik 44 (772 Pobrań)
- Załącznik 45 (803 Pobrań)
