Zaognione na tym tle stosunki między Redakcją uporczywie broniącą swej niezależności, a MKZ niechętnym krytyce swoich poczynań (lub zaniechań) i przestrzeganym przed skutkami zbytniego liberalizmu politycznego i ideologicznego przez puławskie organy ścigania, znalazły rozwiązanie w ustaleniu, że Biuletyn przestaje być pismem MKZ a jest jedynie wydawany przy MKZ, co wiązało się oczywiście z przyjęciem przez Redakcję całej odpowiedzialności za treść pisma. Zapewne to właśnie wtedy przewodniczący MKZ, B. Masiak uznał za konieczne złożenie w Prokuraturze oświadczenia, które zapewniało członkom MKZ całkowite bezpieczeństwo w razie ewentualnych represji wobec Biuletynu. Ślad tego wydarzenia pozostał m.in. w Nr 65(73) Biuletynu, w postaci zapisu wypowiedzi prokuratora Fryszkiewicza na spotkaniu ze Związkowcami z Lubelskich Zakładów Futrzarskich w Kurowie w dniu 25 listopada 1981 r. Odpowiedni fragment tej wypowiedzi brzmi^[19]:

“Swego czasu przyszedł do nas przewodniczący MKZ p. Masiak i powiedział, że MKZ odcina się od działalności Biuletynu”.

W rezultacie tych wydarzeń, Biuletyn pozostał do końca pismem całkowicie niezależnym, zobowiązanym wszelako, jako pismo związkowe, do publikacji uchwał, oświadczeń i wszelkich innych materiałów dostarczonych Redakcji przez MKZ, a później przez Zarząd Oddziału. Stosunek Redakcji do Komisji Zakładowych Związku najlepiej oddaje następująca deklaracja zamieszczona w 35(43) numerze Biuletynu^[20]:

“Otóż pierwsze przykazanie w naszym redakcyjnym dekalogu brzmi: wszystko co przyślą Komisje Zakładowe do Biuletynu jest święte, pozwalać sobie możemy tylko na komentarze.”

Stosunek władz MKZ-u do Redakcji był w tym okresie złożony: z jednej strony niektórzy z jego członków boczyli się na Redakcję po każdym krytycznym artykule (choć nie próbowali ingerować w publikowane treści), z drugiej – szczycili się poziomem pisma i uznaniem, jakim cieszyło się ono wśród czytelników. Np. przewodniczacy MKZ, B. Masiak wynegocjował z Redakcją 50 darmowych egzemplarzy, które z dumą rozdawał przy okazji spotkań z działaczami związkowymi spoza Puław, ku wielkiej zresztą ich kontentacji. Następne 50 bezpłatnych egzemplarzy zabierał na posiedzenia OKPN^[21] S. Głażewski gdzie rozdawał je przedstawicielom różnych regionów w celach promocyjnych.

Latem 1981 r.autonomia Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej” (i innych pism związkowych) została zagrożona ze strony najmniej spodziewanej. Informację na ten temat zamieściła Redakcja w numerze 29(37) w formie refleksji z II Zjazdu Prasy NSZZ “Solidarność” w Ursusie^[22]:

“Niezależność Zwiazku od władz państwowych i politycznych jest faktem. Faktem jest więc także tak rozumiana wolność prasy. Gdybyśmy jednak chcieli się do tego ograniczyć, gdyby pisma związkowe stały się organami poszczególnych Zarządów (wzorem Trybuny Ludu lub Żołnierza Wolności) w krótkim czasie doprowadziłoby to w życiu związkowym do sytuacji takiej, jaka panowała w kraju przed Sierpniem, kiedy żaden głos krytyczny nie mógł ujrzeć światła dziennego, a twierdzenia o demokratycznym i oddolnym charakterze Zwiazku stałyby się pustym frazesem.

W naszym pojęciu pisma związkowe powinny wyrażać wolę ś r o d o w i s k a, w którym działają i przed tym środowiskiem być odpowiedzialne.

Na Zjeździe prasy NSZZ “Solidarność” w Ursusie z niepokojem mówiono o konfliktach pomiędzy pismami a MKZ-ami, które mają miejsce w wielu regionach, o utrudnianiu pracy pism...czy wręcz próbach ich rozwiązania arbitralną decyzją Zarządu.... Wiadomo o istnieniu koncepcji, przypisywanej Lechowi Wałęsie i grupie działaczy KKP zmierzającej do likwidacji małych pism i biuletynów, których jakoby “jest za dużo”. Dochodzi do sytuacji, w której pismom Solidarności zagraża niebezpieczeństwo nie ze strony władz państwowych czy partii, lecz ze strony władz Związku. Tego rodzaju sytuacja jest niedopuszczalna i nie może istnieć stan konfliktu pomiędzy pismami “Solidarności” a MKZ-ami. Jesteśmy jednym Związkiem i cele nasze są wspólne Jednakże prasa związkowa musi mieć zapewnione warunki do normalnego działania i gwarancje swojej wewnątrzzwiązkowej niezależności”.

W czerwcu sytuacja jeszcze się zaostrzyła o czym Redakcja poinformowała czytelników w 39(47) numerze Biuetynu, relacjonując posiedzenie KKP, które odbyło się pod bezpośrednim wpływem rozmów między “Solidarnością” a Rządem RP, na którym wicepremier Rakowski wyraził przemożną chęć “wzięcia za pysk” redaktorów pism zwiazkowych i oskarżył Biuletyn Informacyjny “Solidarność Ziemi Puławskiej” o ”jazgot antykomunistyczny i antyradziecki”^[23]:

“O godź.12.30 [25.06.1981 r., przyp. S.G.] rozpoczęło obrady Tymczasowe Prezydium KKP w składzie: L. Wałęsa, A. Gwiazda, J. Rulewski, A. Słowik, T. Jedynak, A. Niezgoda, J. Onyszkiewicz oraz A. Celiński, W. Chrzanowski, R. Bugaj, A. Wielowieyski i B. Geremek....omawiano poszerzenie uprawnień Komisji Wydawniczo-Poligraficznej o ocenę pism związkowych. J. Onyszkiewicz i A. Gwiazda podkreślali, że w pismach związkowych musi się znaleźć miejsce na oficjalne stanowisko MKZ-ów i KKP. Zastanawiano się czy w przypadku skrajnych wypowiedzi w pismach Komisja Wydawniczo-Poligraficzna ma prawo stosowania sankcji wobec redakcji. Przeważały głosy, że winna ona być tylko ciałem opiniodawczym, a jej wnioski powinny rozpatrywać MKZ-y, bądź KKP. M.in. J. Onyszkiewicz proponował następującą procedurę: w wypadku zgłoszenia przez władze do KKP zastrzeżeń odnośnie publikowanych materiałów, KKP przekazuje sprawę Komisji, która odrzuca zastrzeżenia lub przeprowadza rozmowę z redakcją. W razie powtarzających się rozmów Komisja – jak proponowali zebrani – winna zgłosić do KKP lub MKZ-u wniosek o pozbawienie pisma statusu biuletynu związkowego lub rozważyć konsekwencje personalne. Chrzanowski i Rulewski zwracali uwagę na konieczność sporządzenia rejestru pism związkowych, gdyż obecnie nie jest jasne, jaki mają one status (związkowe, współpracujące ze związkiem itp). Rozwazano ponadto, jak określić przypadki, które wymagałyby interwencji Komisji. Proponowano takie sformułowania, jak “naruszenie zasad zdrowego rozsądku”, “czy to służy interesom Związku”, “naruszenie podstawowych interesów Zwiazku i kraju”, “zgodność ze Statutem i programem Związku”, bądź ich podstawowymi zadaniami, “sprzeczność z linią Zwiazku”. Podkreślano, z jednej strony względność takich ocen i trudności w zdefiniowaniu pojęć typu “interes Związku”, a z drugiej strony - konieczność precyzyjnego określenia przypadków, w których Komisja miałaby interweniować. Ostatecznie ustalono, że Onyszkiewicz sformułuje ustęp o rozszerzeniu kompetencji Komisji Wydawniczo-Poligraficznej..”.

Sprawa niezależności pism zwiazkowych stanąła jeszcze raz, choć już nie w tak ostrej formie, na III Zjeździe Prasy Związkowej w Puławach w dniach 15-16.08. Sprawę referował S. Blumsztajn, którego zdaniem Status Pism Związkowych uchwalony na II Zjeździe w Ursusie ma niewielkie szanse realizacji, ponieważ “na przeprowadzenie kampanii o niezależności prasy Związku od jego instancji jesteśmy jeszcze za słabi. Prasa Związkowa tylko budując swój autorytet może powiększać zakres własnej autonomii”.^[24]

Dla Biuletynu Informacyjnego “Solidarność Ziemi Puławskiej” były to już jednak sprawy drugorzędne: autorytet pisma był już tak wysoki, że nikt nawet nie usiłował kwestionować autonomii pisma. Zresztą wybrany w czerwcu 1981 r. Zarząd Oddziału NSZZ “Solidarność” Ziemia Puławska w pełni podzielał pogląd, że całkowita autonomia Redakcji leży zarówno w interesie czytelników, jak i władz Związku.

Przez większość okresu funkcjonowania Redakcja Biuletynu kontaktowała się z puławskim MKZ (od czerwca 1981 r. z Zarządem Oddziału) bezpośrednio. Dopiero 25.VI.1981r. Zarząd Oddziału zobowiązał jednego z członków swojego Prezydium, S. Głażewskiego, który przypadkiem był zwolennikiem całkowitej autonomii Biuletynu, do współpracy z Redakcją^[25], powierzając mu zarazem obowiązki rzecznika prasowego. Odtąd stanowisko Zarządu Oddziału było przekazywane Redakcji w formie oświadczeń rzecznika prasowego. Tych oświadczeń było zresztą niezbyt wiele, bo zaledwie sześć: w Nr 52(60), 54(62), 56(64), 59(67), 60(68) i 64(72).