Z inicjatywy Zarządu Regionu Środkowo – Wschodniego NSZZ „Solidarność” Lublin została zorganizowana pielgrzymka do Huty Pieniackiej na Podole, w granicach obecnej Ukrainy, gdzie uczczono pamięć ok. 1000 Polaków, wymordowanych w dn. 28.02.1944 r. przez ukraińskie formacje SS Galizien i Ukraińskiej Powstańczej Armii.

                Centralną część uroczystości stanowiło nabożeństwo ekumeniczne w intencji pomordowanych. Obchody 73. rocznicy mordu odbyły się przed odnowionym przez Ukraińców krzyżem, który w styczniu bieżącego roku nieznani do tej pory sprawcy wysadzili w powietrze.

                Gubernator Obwodu Lwowskiego poinformował, że pomnik w Hucie Pieniackiej odbudowała okoliczna ludność za własne pieniądze.

                W żałobnym ekumenicznym nabożeństwie poza duchowieństwem uczestniczyły rodziny zabitych, ambasadorowie Polski i Ukrainy, parlamentarzyści dwóch państw, w tym Poseł  na Sejm RP, Małgorzata Gosiewska oraz przybyli wierni z terenu całej Polski, w tym przedstawiciele Puławskiej  „Solidarnośći”, Puławskiego Stowarzyszenia Osób Represjonowanych w stanie wojennym oraz I LO im.  Ks. A.J. Czartoryskiego.

                Huta Pieniacka to nieistniejąca dziś polska wieś w rejonie miasta Brody w Obwodzie Lwowskim. W czasie wojny była polską placówką samoobrony przed UPA. Dn. 23.02.1944 r. do wsi przybył pododdział 4. Pułku Policyjnego SS, złożony z ukraińskich ochotników do Dywizji SS Galizien. Został on wsparty Sotnią „Siromanci”, dowodzoną przez Dmytro Karpenkę „Jastruda”, która zaatakowała Polaków z boku. Umożliwiło to pododdziałowi SS, dowodzonemu przez Niemca odwrót i uratowało przed całkowitą likwidacją.

                Dn. 28.02.1944 r. o świcie 4. Pułk Policji SS ostrzelał wieś z broni maszynowej i moździerzy. Przechwyconą ludność, w tym przede wszystkim osoby starsze, kobiety i dzieci prowadzono grupami do stodół, zamykano i palono. Próbujących uciekać rozstrzeliwano. W ten sposób zamordowano ok. 1000 osób, wg oficjalnych źródeł-860 osób.

Tomasz Kraszewski