RADA ZAŁOGI
INSTYTUTU UPRAWY NAWOŻENIA I GLEBOZNAWSTWA W PUŁAWACH
I JEJ ORGAN PRASOWY - „INFORMATOR RADY ZAŁOGI W IUNG”
(1.IX.1986 – 20.III.1991)

Tezę o pilnej potrzebie przywrócenia instytutom naukowo-badawczym samorządności „Solidarność” sformułowała już jesienią 1980 r. w trakcie przygotowywania postulatów OKPN^[1] na negocjacje z komisją rządową, które odbyły się w Gliwicach i Międzylesiu w dniach od 12.12.1980 r. do 7.01.1981 r.^[2] na mocy porozumienia zawartego 24.10.1980 r. w Hucie Katowice z komisją rządową pod przewodnictwem wicepremiera Aleksandra Kopcia. Ostatecznie przybrała ona postać Postulatu 2. o treści:

2. Do czasu wejścia w życie nowej ustawy o ośrodkach badawczych zapewnić dla tych ośrodków następującą interpretację ustawy z 17.II.1961 r. /z późniejszymi zmianami/:

Odnośnie art. 11

a/ Funkcje Kolegium w zrozumieniu dotychczasowym przejmuje w rozszerzonym zakresie Rada Ośrodka Badawczego /ROB/ o której mowa, która nazywać się może Radą Instytutu lub podobnie.

b/ Opinie R.O.B. mają moc wiążącą dla Dyrekcji w zakresie:

• Zatwierdzania i weryfikacji bieżącej planów ośrodka badawczego, przy uwzględnieniu decyzji Rady Naukowej.

• Zatwierdzania planów finansowych.

• Ustalania i modyfikacji struktur organizacyjnych ośrodka badawczego odpowiednio do aktualnych zadań.

• Zmian kadry kierowniczej

• Organizowania konkursów na stanowiska kierownicze.

• Ustalania zasad i trybu stosowania dyscypliny formalnej.

• Zatwierdzania regulaminu pracy.

• Realizacji wyjazdów zagranicznych, w ramach aktualnych możliwości./.../

e/ W skład R.O.B. wchodzą następujący pracownicy danego ośrodka badawczego:

• przedstawiciel dyrekcji,

• przedstawicielstwo rady naukowej,

• przedstawiciele grup pracowniczych takich jak np. pracownicy naukowo-badawczy, pracownicy administracyjni, pomocniczy pracownicy techniczni itd.

Przedstawiciele grup pracowniczych wybrani zostają w głosowaniu tajnym przez wszystkich członków danej grupy./.../

Z przyczyn politycznych realizacja tego postulatu OKPN nie została wówczas uzgodniona, podobnie jak postulatów domagających się odtajnienia wyników wszystkich badań naukowych i swobody publikacji^[3], a rozwiązanie problemu samorządności w instytutach naukowo-badawczych bardzo zbliżone do stanowiska OKPN z 1980 r. przyjęto dopiero w Ustawie o jednostkach badawczo-rozwojowych z 22.02.1991 r.

Tymczasem jednak w przewidywaniu rychłego uchwalenia przez Sejm PRL zapowiadanych przez władze ustaw o samorządzie, przedsiębiorstwie i organizacji nauki Komisja Zakładowa NSZZ "Solidarność" w IUNG już latem 1981 r. podjęła działania zmierzające do powołania w Instytucie samorządu pracowniczego. Pierwszym przejawem tych dążeń była odezwa "Do wszystkich pracowników Instytutu" z 7.09.1981 r., opublikowana w Informatorze "Przeszłość-Przyszłości^[4] oraz rozkolportowana kanałami związkowymi. W dokumencie tym (Załącznik 1) Komisja Zakładowa przypomina, że:

Społeczność naszego Instytutu dała w ciągu minionego roku liczne dowody zrozumienia obecnej sytuacji kraju, inicjując i uczestnicząc w różnych akcjach o charakterze społecznym, moralnym i oświatowo- wychowawczym, organizowanych w skali kraju, regionu i naszego, puławskiego środowiska.

Obecnie Komisja Zakładowa ... podejmując inicjatywę utworzenia Komitetu Założycielskiego Samorządu Pracowniczego w naszym Instytucie, który przygotowałby grunt do wprowadzenia samorządu pracowniczego i samorządnej organizacji IUNG. /.../

Powołany dzięki naszej inicjatywie Komitet Założycielski Samorządu przedstawi wkrótce do otwartej dyskusji projekt Samorządu w IUNG, tak, by wszyscy pracownicy Instytutu mieli możliwość ustosunkowania się do projektu oraz zgłoszenia swoich uwag i propozycji.

Pragniemy, aby samorządowa organizacja IUNG usprawniła jego działalność i funkcjonowanie, podniosła efektywność pracy, a przede wszystkim, by zatrudnieni w Instytucie pracownicy wszystkich grup zawodowych uzyskali pełną gwarancję, iż prawa ich jako obywateli i pracowników będą przestrzegane, i że uzyskają możliwie optymalne warunki do pracy twórczej, dającej satysfakcję – pracy godnej wolnych ludzi. /.../

Artykuł 5 Konstytucji PRL mówi: "Polska Rzeczypospolita Ludowa umacnia własność społeczną jako główną podstawę siły gospodarczej Kraju i pomyślności narodu." Właśnie własność państwowa w dotychczasowej formie, zawłaszczona przez "oligarchię właścicieli Polski Ludowej", pozbawiała nas wszystkich jakiegokolwiek wpływu na życie społeczno-gospodarcze. W ogromnej większości czuliśmy się poddanymi, a nie obywatelami, najemnikami, a nie pracownikami żyjącymi w nowoczesnym i demokratycznym państwie. Teraz więc, zgodnie z konstytucją, twórzmy praworządnie warunki do wprowadzenia autentycznej, społecznej własności warsztatów pracy, zaś warunkiem podstawowym i koniecznym jest niezależny samorząd pracowniczy.

Apel Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" w IUNG został przekazany do wszystkich jednostek organizacyjnych IUNG oraz Okręgowych Stacji Chemiczno-Rolniczych. Do 14.09.1981 r., odpowiedzieli nań pracownicy 23 jednostek organizacyjnych COB; w tym 449 osób opowiadało się za utworzeniem Komitetu Założycielskiego, natomiast 5 osób poparło ideę samorządności proponując odłożenie powołania komitetu do czasu uregulowania tej sprawy na forum ogólnokrajowym. Poparcie dla inicjatywy samorządowej wyrazili także pracownicy CBR /8 osób/, którzy zamierzają uczestniczyć w działalności samorządowej w ramach własnej centrali.

W wyniku wyborów przeprowadzonych w poszczególnych zakładach /pracowniach/ i działach COB-IUNG do Komitetu Założycielskiego Samorządu Pracowniczego delegowani zostali: A. Berbeć, A. Bornus, J. Chłopecka, St. Dębczak, G.Demidowicz, J. Dwornikiewicz, E. Działoszyński, A. Faber, W. Fabijański, E. Fularowa, Z. Jakubczak, W. Jurkiewicz, E. Kaczor, J. Kobus, J. Kuś, T. Lasota, Z. Mazur, St. Mełgieś, J. Niedźwiedzki, W. Oleszek, E. Ślusarczyk, M. Warchołowa, T. Włudarczyk, St. Wołyński /J. Korzeniowski/ oraz J. Wójcik /ZOB?.

Już 15.09.1981 r. odbyło się zebranie Komitetu Założycielskiego Samorządu Pracowniczego działającego przy IUNG. Obrady zagaił p. Aleksy Bornus, który w imieniu grupy roboczej powołanej wcześniej przez KZ NSZZ "Solidarność" przedstawił zadania i wstępny program działania Komitetu Założycielskiego. /.../ W wyniku przeprowadzonej dyskusji postanowiono powołać tymczasowo:

• Zespół Organizacyjny / A. Bornus, A. Faber, W. Fabijański/

• Zespół Statutowy /W. Boguszewski, A. Bornus, A. Faber, W. Fabijański i E. Ślusarczyk/

Wymienione zespoły działać będą do czasu ukonstytuowania się Komitetu Założycielskiego w składzie reprezentatywnym dla całego Instytutu /COB i oddziałów/. Ustalono, że na następne zebranie Komitetu Założycielskiego /planowane na 2.X. br./ zaproszeni zostaną przedstawiciele oddziałów IUNG oraz reprezentanci Stacji Chemiczno-Rolniczych.^[5]

5.10.1981 r. projekt Statutu Samorządu Pracowniczego IUNG, został opublikowany wraz z apelem Komitetu Założycielskiego Samorządu o szeroką i wyczerpującą dyskusję nad jego 61 paragrafami, z których ostatni stanowił: Organem prasowym Samorządu jest "Biuletyn Informacyjny Samorządu IUNG", który podlega Radzie Pracowniczej. Redaktora i jego zastępcę powołuje i odwołuje Rada Pracownicza.^[6]

Echa tej dyskusji, trwającej aż do połowy listopada,^[7] pobrzmiewają m. in. w publikacji A. Bornusa w Informatorze "Przeszłość-Przyszłości". ^[8] W tym samym numerze Informatora znaleźć można sprawozdanie z kolejnego zebrania Zespołu Koordynacyjnego organizacji zakładowych NSZZ "Solidarność" placówek naukowo-badawczych rolnictwa, które odbyło się w dniach 5 i 6.XI. w Instytucie Zootechniki w Balicach k/Krakowa i było w całości poświęcone omówieniu stanu zaawansowania prac nad powołaniem samorządów w poszczególnych placówkach oraz wymianie doświadczeń zgromadzonych w trakcie tej działalności, jak również informację Komitetu Założycielskiego Samorządu w IUNG o nikłym zainteresowaniu pracowników IUNG sprawami samorządowymi i o tym, że w dniu 12 listopada odbędzie się jeszcze jedno zebranie ogólne pracowników, poświęcone dyskusji nad projektem. Zapraszamy wszystkich zainteresowanych do udziału w nim. Będzie ono faktycznym zakończeniem dyskusji nad Statutem Samorządu. Ostateczną wersję Statutu Komitet Założycielski przedstawi do zaaprobowania około 20 listopada br.

Głos w dyskusji nad projektem statutu zabrała również Rada Naukowa IUNG publikując w Informatorze „Przeszłość-Przyszłości następujące stanowisko:

Na posiedzeniu w dn. 6. listopada 1981 r. Rada Naukowa IUNG podjęła dyskusję nad projektem statutu samorządu pracowniczego. Zostaliśmy upoważnieni przez Radę do przedstawienia jej stanowiska Komitetowi Założycielskiemu Samorządu oraz ogółowi pracowników Instytutu.

Stanowisko to jest następujące:

Podstawą działalności Instytutu są prace naukowo-badawcze. Wszystko inne ma służyć tym pracom. Samorząd Instytutu powinien więc dotyczyć przede wszystkim działalności naukowo-badawczej. Rozwiązanie tego zagadnienia w projekcie statutu Samorządu budzi dwie zasadnicze wątpliwości:

1. Merytorycznej oceny planu badań i innych zagadnień działalności naukowej dokonuje bliżej nie określona Rada Naukowa, nie będąca organem Samorządu.

2. Decyzje w sprawach naukowych podejmuje Rada Pracownicza, która może nie być dostatecznie kompetentna w tej materii ze względu na jej skład osobowy. Pracownicy naukowi stanowią mniej niż 1/3 kadry Instytutu, a samodzielni pracownicy – znikomą mniejszość. Decyzje Rady Pracowniczej, które w nieobowiązującym trybie mają być podejmowane „w oparciu o merytoryczną ocenę Rady Pracowniczej”, w lepszym wypadku będą się sprowadzać do fikcji – formalnego zatwierdzania wniosków Rady Naukowej; w gorszym wypadku nie można wykluczyć podejmowania decyzji niezgodnych z celem i potrzebami działalności naukowej Instytutu.

W związku z powyższymi wątpliwościami proponuje się:

1. Uznać Radę Naukową jako trzeci organ Samorządu obok Zebrania Ogólnego i Rady Pracowniczej. Oczywiście ma to być Rada zupełnie inna od dotychczasowej. Będzie wybierana przez ogół pracowników naukowych, a nie mianowana, W skład jej obok samodzielnych, będą wchodzić także pomocniczy pracownicy naukowi. Decyzje i opinie Rady będą obowiązujące dla Dyrekcji. Kandydata na dyrektora Instytutu będzie wysuwać Rada Naukowa.

2. Działalność samorządu dzieli się na 2 piony. Do Rady Naukowej należą sprawy naukowe i rozwój kadry naukowej, do Rady Pracowniczej – wszystkie inne /finansowe, gospodarcze, socjalne itd/. Kandydata na dyrektora wysuniętego przez Radę Naukową akceptuje Rada Pracownicza.

W wypadku niezgodności tych dwóch organów samorządowych, np. uchwalenie planu badań przekraczających możliwości gospodarcze Instytutu lub odwrotnie – podjęcie decyzji gospodarczych niedostatecznie uwzględniających potrzebę badań naukowych, sprawa zostanie skierowana do komisji rozjemczej.

W intencjach Rady Naukowej proponowane zmiany statutu mają na celu uznanie uprawnień pracowników naukowych do decydowania w sprawach nauki w Instytucie, ograniczanych dotąd przez biurokratyczny system zarządzania nauką.

Z upoważnienia Rady Naukowej

W. Boguszewski A. Jelinowska

 

Stanowisko Rady Naukowej IUNG^[9] proponujące nadanie Samorządowi Pracowniczemu uprawnień decyzyjnych nie mogło być oczywiście uwzględnione w opracowywanym Statucie Rady Pracowniczej działającej w autorytarnej PRL, której władze zgodziły się nadać samorządowi uprawnienia decyzyjne wyłącznie w zakresie dysponowania funduszem zakładowym a w pozostałych sprawach przyznawały mu jedynie prawo do wyrażania opinii. Większość z tych propozycji mogła więc zostać uwzględniona dopiero w III Rzeczpospolitej^[10]. Godny przypomnienia jest więc fakt, ze u podłoża decyzji o sposobie rozwiązania trudnego problemu samorządności w placówkach naukowych w ustawie z 1991 r. leżały propozycje puławskiego środowiska naukowego, sformułowane i upublicznione dekadę wcześniej.

Wreszcie w ostatnim przed 13 grudnia numerze Informatora Przeszłość-Przyszłości Komitet Założycielski Samorządu Pracowniczego IUNG opublikował ostateczne projekty Statutu, ordynacji Wyborczej i Regulaminu Wyboru Delegatów, poprzedzone apelem do pracowników ^[11]:

 

DO PRACOWNIKÓW IUNG

Publikujemy przedyskutowane przez pracowników IUNG i uzupełnione przez Komitet Założycielski projekty Statutu Samorządu Pracowniczego i Ordynacji Wyborczej, które zostaną przedstawione Ogólnemu Zebraniu Delegatów. Dodatkowe propozycje zmian i uzupełnień do wymienionych dokumentów można jeszcze zgłaszać do dnia 8.XII. br. na ręce Delegatów na Ogólne Zebranie Delegatów. Uchwalony przez Delegatów Statut Samorządu Pracowniczego wraz z Ordynacją Wyborczą stanowić będzie formalno-prawną podstawę przyszłej działalności Instytutu.

Komitet Założycielski Samorządu Pracowniczego

W regulaminowym terminie, do 3.XII odbyły się jeszcze wybory Delegatów na Ogólne Zebranie Delegatów, po czym Komitet Założycielski - podobnie jak inne organizacje społeczne - został zawieszony Dekretem o stanie wojennym z 13 grudnia 1981 r, a większość jego członków kontynuowała działalność społeczną w podziemiu.

25 lipca 1985 r., Sejm PRL uchwalił długo oczekiwaną Ustawę o jednostkach naukowo-badawczych, w której zapisano zasady działania samorządu w instytutach. resortowych. Opinia podziemnych władz "Solidarności" na temat samorządów pracowniczych była znana już od połowy 1982 r.:

STANOWISKO W/S WZNOWIENIA DZIAŁALNOŚCI

SAMORZĄDÓW PRACOWNICZYCH W WARUNKACH STANU WOJENNEGO

 

Ustawy o przedsiębiorstwie państwowym i samorządzie z 25.09.81 r., chociaż nie w pełni zgodne z oczekiwaniami załóg – gwarantowały samorządowi znaczne kompetencje w zarządzaniu przedsiębiorstwem, umożliwiały rozwój samorządności gospodarczej.

Ostatnie decyzje władz pozbawiły samorządy istotnych uprawnień wynikających z tych ustaw. Samorząd w stanie wojennym tylko pozornie stwarza możliwość autentycznego zbiorowego działania. W rzeczywistości chodzi tu o powtórzenie manewru KSR-owskiego z 58 roku. Samorząd w stanie wojennym ma ułatwić władzy podejmowanie niepopularnych decyzji i ominięcie niewygodnych ustaw, dać złudzenie społecznych konsultacji, umożliwić przerzucenie odpowiedzialności za sytuację gospodarczą. Ma poszerzyć krąg ludzi współpracujących z władzą pod dyktando a zarazem chronić aparat przez utrzymanie nomenklatury. Ma angażować społeczeństwo w pozorowanie reformy. Wszystko to prowadzi nie tylko do bezsilności, demoralizacji i wyobcowania z załogi organu samorządowego – taka pozorna reprezentacja interesów pracowniczych toruje drogę do likwidacji NSZZ Solidarność. Samorząd robotniczy nie może działać bez swobody życia politycznego i gospodarczego, bez partnera jakim jest związek zawodowy. Tak więc warunkiem jego wznowienia jest: zapewnienie pełnych uprawnień ustawowych, zwolnienie internowanych i skazanych, odwieszenie związków, możliwość przeprowadzenia demokratycznych wyborów do rad pracowniczych. W obecnej sytuacji wybrane przed 13.XII.81 rady pracownicze mogą podjąć działalność tylko wówczas, gdy mandat ich będzie potwierdzony w referendum załogi. Działacze samorządowi powinni pamiętać, że podlegają ocenie moralnej załogi i są przed nią odpowiedzialni.

28.06.82.

Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ Solidarność

Gdańsk Kraków Warszawa Wrocław

B. Lis W. Hardek Z. Bujak W. Frasyniuk

Członek stałego Prezydium KK Eugeniusz Szumiejko^[12]

 

W następnym roku stanowisko władz Związku w sprawie samorządów uległo znacznej modyfikacji. W maszynopisowej ulotce Regionalna Komisja Koordynacyjna w Lublinie przekazuje ostateczną decyzję w sprawie zaangażowania "Solidarności" w organizację struktur samorządowych w ręce zainteresowanych komisji Zakładowych:

 

UCHWAŁA RKK

W wielu zakładach pracy Regionu podejmowane są kroki zmierzające do reaktywowania samorządów pracowniczych.

Regionalna Komisja Koordynacyjna zaleca wszystkim KZ Regionu staranne przedyskutowanie problemu bojkotu lub włączenia się KZ do nowo wybieranych samorządów. Decyzja podjęta przez KZ jest zobowiązująca dla wszystkich członków Solidarności na terenie danego zakładu pracy.

RKK Region Środkowo-Wschodni

Lublin 23.II.1983 r.

W chwili powstawania samorządu w IUNG w 1986 r., większość zastrzeżeń TKK z 1982 r. przestała już odgrywać jakąkolwiek rolę, a gwarancją prawidłowego działania samorządu w Instytucie był fakt, że w jego organizację zaangażowali się przede wszystkim działacze "Solidarności"

W wyniku wyborów przeprowadzonych 23 maja 1986 r., spośród 33 zgłoszonych kandydatów do Rady Załogi IUNG weszli w I turze Tadeusz Skiba, Tadeusz Deputat, Irena Duer, Edward Bolibrzuch i Anna Jelinowska. W II turze wyborów, która odbyła się 27 maja skład Rady uzupełnili: Hanna Skrzyniarz, Maria Warchołowa, Stanisława Skiba, Henryk Kern, Witold Zadura i Zbigniew Przydatek. Byli to w ogromnej większości aktywni działacze NSZZ "Solidarność", czynni również po 13 grudnia 1981 r.

Na zebraniu, które odbyło się 3 czerwca 1986 r. nowo wybrana Rada Załogi Instytutu ukonstytuowała się następująco:

Maria Warchołowa – przewodnicząca

Tadeusz Deputat – wiceprzewodniczący

Barbara Kostowska /Oddział Śląski IUNG/ - wiceprzewodnicząca

Irena Duer – sekretarz

Anna Jelinowska – członek prezydium Rady

oraz członkowie Rady: Edward Bolibrzuch, Alicja Czerniawska /Oddział Bydgoski/, Borys Hryńczuk /Oddział Śląski/, Henryk Kern, Zbigniew Przydatek, Barbara Radwan /Oddział Śląski/, Stanisława Skiba, Tadeusz Skiba^[13], Hanna Skrzyniarz i Witold Zadura.^[14]

Początkowo Rada składała się z 15 osób, jednak na Walnym Zebraniu Delegatów w dniu 10 grudnia 1987 r., na którym uchwalono nowy Statut RZ^[15] została poszerzona o 12 przedstawicieli Rad Załóg Zakładów Doświadczalnych^[16], dając początek Ogólnoinstytuckiej Radzie Załogi.^[17] Zgodnie z nowym Statutem^[18] wybrano Prezydium Rady Załogi, w skład którego weszli:

Maria Warchołowa – Przewodnicząca

Anna Jelinowska – Wiceprzewodnicząca

Barbara Kostowska – Wiceprzewodnicząca

Henryk Struzik – Wiceprzewodniczący

Irena Duer - Sekretarz^[19]

Zadania Rady Załogi IUNG oraz warunki, w jakich przyszło jej działać przedstawiła Przewodnicząca RZ, Maria Warchołowa na spotkaniu z przedstawicielami organizacji politycznych i społeczno-zawodowych działających w IUNG w dniu 26 czerwca 1986 r.^[20]: Rada Załogi jest organem... powołanym i działającym na mocy Ustawy... z 25 lipca 1985 r., z której wynikają określone uprawnienia decyzyjne Rady. Są one niewielkie i dotyczą w zasadzie tylko wykorzystania funduszów na cele socjalne i mieszkaniowe. Uprawnienia opiniodawcze Rady są natomiast dość znaczne. Te uprawnienia chcemy jak najpełniej wykorzystać. /.../ Rada pragnie wyrażać opinie nie tylko w sprawach przedkładanych przez Dyrekcję, ale chce również podejmować własne inicjatywy i zgłaszać określone propozycje, które w rozumieniu załogi uważane są za słuszne i ważne. Pragniemy, aby działania Rady przyczyniły się do demokratyzacji i jawności w zarządzaniu Instytutem.

Zachowane sprawozdanie z pierwszego roku działalności Rady Załogi (Załącznik 2)^[21]daje pojęcie o tym z jakim mozołem – po latach totalitaryzmu – odradzała się w IUNG (i w całej Polsce) demokracja przedstawicielska. Mniej kłopotu mieli z tym zapewne członkowie władz "Solidarności" mający za sobą okres działalności w demokratycznych strukturach Związku, ale i tak pokonanie utrwalonych przez lata nawyków nie było sprawą prostą. A oto fragmenty tego sprawozdania:

...nie mając żadnych wzorów do naśladowania nowo wybrana Rada stanęła przed trudnym zadaniem wypracowania linii postępowania i wkomponowania się w różne procesy decyzyjne, podejmowane w naszym Instytucie /.../ staraliśmy się stworzyć platformę programowo-organizacyjną, w ramach której ta współpraca mogłaby się odbywać./.../

Strategia naszego działania ma charakter otwarty, kierując się, po pierwsze zasadą, że ocena określonego, proponowanego rozwiązania będzie miała na uwadze perspektywy rozwojowe Instytutu, a nie doraźne, jednostkowe, chwilowe korzyści.

Po drugie – Rada nie podejmuje szczegółowych decyzji w żadnych sprawach, lecz ocenia całą sytuację decyzyjną np. odnośnie zasad polityki mieszkaniowej, polityki przyjęć do pracy, gospodarki aparaturą itp. Jako dowód takiej działalności, tak obranej taktyki postępowania, skierowaliśmy przedstawicieli Rady Załogi, jako obserwatorów, do komisji dyrekcyjnych działających na terenie IUNG, którzy zapoznając się ze sposobem podejmowania decyzji, mogą potem formułować opinię Rady Załogi odnośnie rozwiązywania danej kwestii.

Do trudności, na jakie napotkała Rada w pierwszym roku kadencji to przede wszystkim konieczność przezwyciężenia nawyków wynikających ze zmiany ról społecznych oraz cech charakterologicznych. Autor sprawozdania wyjaśnia to w sposób następujący:

Osoby te^[22] na co dzień pełnią rolę pracowników /podwładnych bądź zwierzchników/, działają w ramach określonej hierarchii stanowisk służbowych. Po wyborach do Rady musiały one nauczyć się roli członków organu Instytutu, co wymaga nie tylko przezwyciężenia naturalnej skłonności ulegania autorytetowi Dyrektora, lecz także stworzenia płaszczyzny partnerskich stosunków między członkami Rady.

Następną trudnością wymienioną w Sprawozdaniu były kłopoty z utrzymaniem aktywności członków Rady na poziomie zapewniającym realizację podejmowanych celów. Po pierwszym okresie znacznego zainteresowania pracą w Radzie, swoistą fascynacją nową sytuacją, nastąpił znaczny spadek aktywności członków Rady. Złożoność zadań w połączeniu z brakiem doświadczeń i różnym poziomem przygotowania merytorycznego powoduje, że większość zadań jest podejmowana przez grupę przywódczą /prezydium/ Zaczyna się w takiej sytuacji pojawiać u jednych pewne zniechęcenie wynikające z nadmiaru zadań zaś u tych mniej aktywnych słabnie poparcie dla podejmowanych inicjatyw./.../

Inną przyczyną spadku aktywności członków Rady jest brak zainteresowania Załogi naszą działalnością. Aktywność Załogi skończyła się aktem wyborczym, po którym nastąpiła niepokojąca cisza...

Pierwsze doświadczenia Rady Załogi w kontaktach z Dyrekcją Instytutu również nie były specjalnie zachęcające. Autor sprawozdania tak o tym pisze:

Należy przyznać, że większość decyzji zastrzeżonych do kompetencji Dyrekcji IUNG była konsultowana z Radą Załogi, np. struktura organizacyjna Instytutu, działalność finansowa, plany wydatków na cele socjalne i mieszkaniowe, przyznawanie nagród naukowych, premii kwartalnych i tzw. 14-ki, wprowadzanie tzw. nowego taryfikatora, przyznawanie odznaczeń itp.

Chcielibyśmy nadal wierzyć, że jesteśmy partnerem poważnie traktowanym przez Dyrekcję, aczkolwiek załatwianie niektórych spraw odbywa się zbyt opieszale / np. udostępnienie lokalu na biuro RZ/, a innym razem w tempie przyśpieszonym, gdyż należy sprawę zaopiniować „na wczoraj”. Czasami odnosimy wrażenie, że Dyrekcja nie przyzwyczaiła się jeszcze do istnienia Rady Załogi, bądź też stosuje zasadę udostępniania określonych informacji jedynie na wyraźne żądanie /np. sprawa centralnego laboratorium/. Pokonanie takiej bariery jest dla nas niezwykle trudne, gdyż aby zażądać przekazania informacji, Rada musi wiedzieć, że określone działanie /inicjatywę/ w Instytucie podjęto lub z zewnątrz wpłynęła jakaś sprawa wymagająca załatwienia. Z drugiej strony przeprowadzenie jakichkolwiek zmian, bądź możliwość wprowadzenia czegoś nowego zależy w dużej mierze od świadomości ludzi , których to ma dotyczyć. Każdy pracownik chce, i powinien wiedzieć, jakie są cele i uwarunkowania wprowadzanych zmian oraz jaki to będzie miało wpływ na jego własne losy i czy w nowej sytuacji efekty jego pracy mogą być większe. Dlatego też podejmowane zmiany, a wcześniej cała strategia prowadząca do określonych zmian nie może być tajemnicą lub dziedziną zastrzeżoną wyłącznie dla kierownictwa./.../ Uczestniczenie przez Radę Załogi w pracach wstępnych, obejmujących analizę i selekcję materiałów źródłowych, analizowanie różnych możliwych rozwiązań jest podstawowym warunkiem pełnienia przez Radę funkcji faktycznego współgospodarza. Mamy jednak nadzieję, że okres rocznej obserwacji przez Dyrekcję poczynań Rady Załogi oraz wypracowane obustronne płaszczyzny współpracy tych organów pozwoli na budowanie zaufania i docenianie roli samorządu w zarządzaniu Instytutem./.../

W ustawie o jednostkach badawczo-rozwojowych, Rada Załogi ma... status organu Instytutu, a więc ma prawo współzarządzać nim. Osiągnięcie jednak takich zamierzeń będzie możliwe dopiero wówczas, gdy cała Załoga będzie tego chciała, gdy obudzi się świadomość w każdym z nas, że możemy chociaż w jakimś stopniu wpływać na działalność i funkcjonowanie Instytutu. Bez dopracowania układów partnerskich między wszystkimi organami zarządzającymi Instytutem oraz poczucia więzi z Załogą trudno będzie oczekiwać zmiany sposobu myślenia ludzi i ich działania. W konsekwencji oznaczać to powinno zmianę stylu zarządzania w celu pokonania społecznej inercji wynikającej z niepewności i obawy przed zmianą czegokolwiek. Znaczna część pracowników zna i docenia swoją wartość, chce zamiast tradycyjnego pobudzania idącego z góry do dołu, znaleźć właściwe miejsce dla własnej inicjatywy, dla pobudzenia od dołu do góry^[23]. A więc jedynie partnerstwo w zarządzaniu może spowodować większą identyfikację załogi Instytutu oraz rzeczywiste poczucie współodpowiedzialności za jego dobre imię.

Do swoich najważniejszych dokonań w ciągu pierwszego roku działania – oprócz opracowania Statutu RZ i dopełnienie warunków jego rejestracji oraz wypracowania zasad działania (Załącznik 3) - Rada Załogi IUNG zaliczyła:

1. Zorganizowanie spotkania z Dyrekcją oraz przedstawicielami organizacji społecznych, politycznych i zawodowych działających w Instytucie /Związek Zawodowy, PZPR, ZSL, PT Gleb., PTNA, SITR/ celem przedstawienia programu oraz zamierzonych form działalności Rady, a także form współdziałania z reprezentacjami różnych grup pracowniczych;

2. Opracowanie krytycznej oceny rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1986 r., zawierającej taryfikator płacowy;

3. Zorganizowanie dwóch spotkań z przedstawicielami Rad załogi innych placówek naukowo-badawczych działających w Puławach celem wymiany doświadczeń i przedyskutowania trybu działania;

4. Opracowanie stanowiska Rady Załogi w sprawie schematu organizacyjnego Instytutu, nie znalazł on jednak ani akceptacji, ani zainteresowania środowiska. W związku z tym Rada nie mogła przedstawić Dyrekcji IUNG własnej propozycji układu organizacyjnego Instytutu. Obowiązujący schemat podany przez Dyrekcję zarządzeniem Nr 002-9/87 z dnia 21 kwietnia 1987 r. wprowadza tylko nieznaczne zmiany dotychczasowego układu organizacyjnego;

5. Podjęcie próby nawiązania bliskich kontaktów z młodymi pracownikami /po wyższych studiach/, celem ułatwienia im adaptacji w Instytucie;

6. Zorganizowanie cyklu wykładów poświęconych zagadnieniom „rolnictwa w świecie”;

7. Rozprowadzenie wśród Załogi ankiety na temat funkcjonowania Instytutu i pracy Rady Załogi.

Szczególną wagę przywiązywała Rada Załogi I Kadencji do kontaktów roboczych ze wszystkimi organizacjami politycznymi i społecznymi działającymi w Instytucie w celu wypracowywania wspólnego stanowiska w najważniejszych sprawach. Autor sprawozdania tak opisał pierwszy sukces na tej płaszczyźnie:

...sprawą, która wymagała wspólnej płaszczyzny w dyskusji i wypracowaniu stanowiska był nowy taryfikator płacowy czyli rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1986 r. /Dziennik Ustaw 31/, wprowadzenie w życie którego wywołało wiele naturalnych emocji. Rada Załogi przygotowała propozycję opinii tego dokumentu do negocjacji z przedstawicielami pozostałych sił społecznych w Instytucie /PZPR, ZSL, Rada Naukowa, stowarzyszenia naukowo-techniczne/, aby z Instytutu wyszedł jeden dokument, sygnowany przez przedstawicieli wymienionych wyżej organizacji. Po konsultacjach... ukazał się dokument skierowany do Prezesa Rady Ministrów /treść jest wszystkim znana, gdyż była publikowana w naszym Informatorze/ podpisany przez przedstawicieli dyskutujących gremiów z wyjątkiem PZPR. Uważaliśmy, że był to duży sukces...

Jak zawsze, w tej beczce miodu była również łyżka dziegciu dająca pojęcie, w jakich warunkach przyszło wówczas pracować członkom Rady Załogi:

W trakcie oczekiwania na odpowiedź na wspomniane pismo zaczęły się szerzyć różne krytyczne opinie pod adresem tych, którzy byli sygnatariuszami pisma. Nawet wówczas, gdy nadeszła oczekiwana odpowiedź z Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń... nie zaprzestano złośliwego komentowania i pouczania, często w bardzo niewybredny sposób niektórych sygnatariuszy.

Niepokój nasz ... budzi chęć stosowania manipulacji lub konfrontacji, operowanie nieprawdziwymi lub trudnymi do sprawdzenia informacjami, wywieranie nacisku na osoby uczestniczące w różnych przedsięwzięciach inicjowanych przez Radę Załogi, eksponowanie sprzeczności itp. W rezultacie partnerzy, którzy mogliby wspólnie załatwić określoną sprawę, z korzyścią dla całej instytuckiej społeczności, stają się przeciwnikami ...

Mimo ostatecznego fiaska tego przedsięwzięcia do niewątpliwych sukcesów Rady Załogi w IUNG w pierwszym roku działania należy również zaliczyć opracowanie wszechstronnie przedyskutowanego projektu struktury organizacyjnej Instytutu poprzedzone anonimowym badaniem ankietowym^[24]. W 2 numerze Informatora Rady Załogi czytamy^[25]:

Dyrekcja IUNG zwróciła się w początku lipca z prośbą o składanie propozycji na temat struktury organizacyjnej Instytutu. W związku z tym Rada Załogi podjęła działania dla opracowania własnego projektu, odzwierciedlającego punkt widzenia środowiska. Jako materiał do dyskusji została opracowana propozycja, omówiona wcześniej na dwukrotnych posiedzeniach Zespołu w składzie: A. Jelinowska /przewodnicząca/, M. Fotyma, A. Faber, P. Górski, K. Filipiak, B. Opoka, J. Migdal, J. Kuś, S. Głażewski. Punktem wyjścia do jej opracowania było stwierdzenie, że w funkcjonowaniu Instytutu występują ujemne zjawiska, polegające na:

• braku powiązań pomiędzy poszczególnymi placówkami /zakładami/, co prowadzi do opracowywania wąskich rozwiązań cząstkowych,

• mnożenie liczby doświadczeń polowych, prowadzonych i wykorzystywanych jedynie przez poszczególne zakłady, a pociągających za sobą wysokie koszty,

• małym zaangażowaniu i niedostatecznej inicjatywie pracowników naukowych, zwłaszcza młodszych w opracowywaniu koncepcji oraz realizacji zadań.

Zjawiska te – według oceny zespołu – są powodowane przez różne przyczyny, w tym także – związane ze strukturą organizacyjna Instytutu. Oceniając na podstawie aktualnych publikacji, dotyczących organizacji i kierowania nauką, można zarzucić obecnej strukturze organizacyjnej Instytutu następujące wady:

• hierarchiczny układ wielostopniowy, ograniczający pracowników niższych szczebli zarządzania

• brak organizacyjnych powiązań „poziomych” pomiędzy zakładami reprezentującymi różne dyscypliny

• niedostateczną informację wewnętrzną , a zwłaszcza znikomy stopień wykorzystywania posiadanej bazy danych doświadczalnych przez zakłady naukowe będące autorami danych doświadczeń.

W dniu 17 września 1986 r. odbyło się posiedzenie Rady Załogi z udziałem dyrektora IUNG prof. Stanisława Nawrockiego, na którym zaprezentowano projekt struktury organizacyjnej IUNG opracowany przez Radę Załogi (Załącznik 4).

Przypomnieć również należy, że Rada Załogi I Kadencji była (obok Dyrekcji) organizatorem uroczystego spotkania pracowników z okazji 70 rocznicy działania w Puławach badawczego instytutu rolniczego. Spotkanie to odbyło się 22 października 1987 r. w sali Rycerskiej IUNG a jego program przewidywał: referat prof. Wacława Boguszewskiego pt. Państwowy Instytut Gospodarstwa Wiejskiego w Puławach, informację dyrektora IUNG, prof. Stanisława Nawrockiego o obchodach jubileuszowych w dniach 29-30 września 1987 r. oraz wspomnienia wieloletnich pracowników Instytutu: Marii Ulińskiej, Michała Strzemskiego, Wandy Maliszewskiej i Mikołaja Spóza.

Informator Rady Załogi poświęcił temu jubileuszowi cały swój 4/6/ numer zamieszczając na jego łamach: obszerne fragmenty artykułu prof. Michała Strzemskiego pt. „Korzenie”, tekst organizatora i pierwszego dyrektora IUNG, prof. Anatola Listowskiego pt. „Pierwsze lata” przygotowany specjalnie z tej okazji oraz dwa wspomnienia o prof. Listowskim: prof. Anny Jelinowskiej i prof. Janusza Kozakiewicza.

Trzyletnia kadencja Rady Załogi IUNG upłynęła w maju 1989 r., wobec czego 30 maja tegoż roku odbyły się wybory do Rady Załogi II kadencji. W pierwszej turze spośród 52 zgłoszonych kandydatów do Rady weszli: Józef Gądor, Zdzisława Głażewska, Tomasz Stuczyński, Andrzej Doroszewski, Stanisław Krasowicz i Zenon Lis. W dniu 6 czerwca 1989 r. w wyniku II tury wyborów do RZ IUNG weszli: Marian Machul, Janusz Smagacz, Stanisław Wilkos, Wanda Kostrzewa i Anna Giza.

Na pierwszym posiedzeniu w dniu 12 czerwca 1989 r. Rada Załogi II kadencji powierzyła funkcję Przewodniczącego mgr Józefowi Gądorowi,... który zaproponował następujący podział funkcji:

1. Józef Gądor – Przewodniczący RZ

2. Andrzej Doroszewski – Z-ca Przewodniczącego

3. Zdzisława Głażewska – Z-ca Przewodniczącego

4. Zenon Lis – Z-ca Przewodniczącego

5. Anna Giza – Sekretarz

6. Wanda Kostrzewa – Członek RZ

7. Stanisław Krasowicz – Członek RZ

8. Marian Machul – Członek RZ

9. Janusz Smagacz – Członek RZ

10. Tomasz Stuczyński – Członek RZ

11. Stanisław Wilkos – Członek RZ^[26]

W okresie działania Rady Załogi IUNG przeprowadzono dwa badania ankietowe opinii pracowników. Pierwsze z nich dotyczące opinii załogi na temat funkcjonowania Instytutu i Rady Załogi zorganizowane przez RZ I kadencji wykonano w lutym 1987 r.^[27], a jego wyniki opracowane przez Aleksego Bornusa opublikowano w cyklu trzech artykułów pod tytułem "Jacy jesteśmy?^[28]

Drugie badanie ankietowe przeprowadziła Rada Załogi II kadencji na początku 1991 r., w przededniu spodziewanej reformy IUNG. Jego celem była ocena kadry kierowniczej Instytutu i działalności Rady Załogi. Ankietę opracował zespół w składzie: Andrzej Doroszewski, Zdzisława Głażewska, Andrzej Krakowiak i Stanisław Wilkos publikując jej wyniki w ostatnim, 2(23) numerze Informatora^[29]. A oto najważniejsze ustalenia ankiety sformułowane przez ten zespół:

1. Ogólny poziom ocen jest stosunkowo niski, najczęściej „trójkowy”.

2. Oceny dotyczące poziomu naukowego i zdolności organizacyjnych są z reguły wyższe od ocen określających umiejętności kierowania pracą naukową innych pracowników i wychowania młodej kadry naukowej.

3. Kierowników wszystkich szczebli najsurowiej ocenili doktorzy a najłagodniej docenci i profesorowie; dokładnie odwrotna tendencja wystąpiła przy ocenie pracy Rady Załogi.

4. Kierownicy Pracowni i celów, zdaniem respondentów – posiadają większy autorytet naukowy niż kierownicy Zakładów czy członkowie Dyrekcji; podobna tendencja wystąpiła przy ocenie umiejętności stwarzania właściwych stosunków międzyludzkich.

Tendencje, które ujawniła nasza ankieta są bardzo zbliżone do tendencji występujących w podobnej ankiecie przeprowadzonej w Instytucie Neurobiologii PAN (Informator P-P, nr 5/34). Ogólny poziom ocen w IUNG jest jednak wyższy niż w IN PAN.

II Kadencja Rady Załogi IUNG skończyła się już w maju 1991 r., gdyż nowa Ustawa o jednostkach badawczo-rozwojowych z 22.02.1991 r. powierzała funkcje samorządu poszerzonej Radzie Naukowej. W oparciu o tę Ustawę Zarządzeniem z dnia 15.or.1991 r. Dyrektor Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach, prof. Stanisław Nawrocki powołał Komisję Wyborczą dla przeprowadzenia wyborów do Rady Naukowej pierwszej kadencji. W skład Komisji weszli... przedstawiciele obecnej Rady Naukowej – prof. Anna Jelinowska i doc. Tadeusz Zaorski, przedstawiciele Rady Załogi – dr Zdzisława Głażewska i mgr Tomasz Stuczyński, przedstawiciele NSZZ Solidarność – dr Kazimierz Kęsik i mgr Wanda Spóz-Pać i ZZ Prac. IUNG – mgr Jadwiga Kucharczyk oraz przedstawiciel O/Śląskiego IUNG – dr Józef Glabiszewski i przedstawiciel Rolniczych Zakładów Doświadczalnych – mgr Łukasz Respondowski.^[30]

Na pierwszym posiedzeniu nowo wybranej Rady Naukowej w dniu 11.06.1991 r...ze względu na zakończenie pracy przez radę Załogi prof. Nawrocki złożył podziękowanie za dotychczasową pracę w Radzie na ręce jej przewodniczącego, mgr. Józefa Gądora^[31].

W ten sposób zakończyła działalność Rada Załogi IUNG, powołana jeszcze w PRL. Jej działalność została upamiętniona na łamach 23 numerów Informatora Rady Załogi IUNG, powołanego już na pierwszym posiedzeniu RZ w dniu 12 czerwca 1986 r.^[32], jako realizacja 61 paragrafu Statutu opracowanego jeszcze w grudniu 1981 r., w którym zapisano: Organem prasowym Samorządu jest "Biuletyn Informacyjny Samorządu IUNG", który podlega Radzie Pracowniczej. Redaktora i jego zastępcę powołuje i odwołuje Rada Pracownicza.^[33].

Informator Rady Załogi IUNG (Załącznik 5) ukazywał się ze zmienną częstotliwością: w 1986 r. wydano 2 numery, w 1987 – 4, w 1988 – 5. W 1989 r. wydano aż 7 numerów Informatora, w 1990 – 3, a w ostatnim, 1991 r. dwa numery. Objętość pisma wahała się w granicach od 2 (Nr 5(16) z 30.11.1989 r.) do 10 (Nr 4(10) z 8.11.1988 r.) stron formatu A-4. Średnia objętość pisma wynosiła prawie 6 stron a łączna objętość wszystkich 23 numerów - 135 stron. Pismo drukowane było w Zakładzie Małej Poligrafii IUNG w nakładzie od 150 [Nr od 2(4) do 500 (Nr 1) egzemplarzy^[34].

W pierwszych 11 numerach Informatora wydanych w czasie I kadencji Samorządu składu Redakcji w stopce redakcyjnej nie ujawniano zadowalając się informacją: „redaguje zespół”. Skład osobowy Redakcji w okresie działania I kadencji Rady ujawniono jednak w Sprawozdaniu z pierwszego roku działalności Rady Załogi (Załącznik 2) pisząc:

Pragnąc przybliżyć wszystkim pracownikom różne aspekty życia i funkcjonowania Instytutu już na progu swej działalności Rada Załogi postanowiła wydawać „Informator Rady Załogi”, który ma na celu zapoznanie pracowników ze wszystkimi sprawami podejmowanymi na zebraniach plenarnych, a także przedstawiania im opinii, decyzji i stanowisk Rady Załogi. W czerwcu 1986 r. w skład redakcyjny pisma zostali wybrani: Hanna Skrzyniarz, Stanisława Skiba, Julian Migdal i Józef Gądor./.../

Zdaniem Rady Załogi pismo nasze winno spełniać nie tylko rolę informacyjną, lecz także dydaktyczną. Stąd w kolejnych numerach Informatora, obok stałych rubryk poświęconych działalności Rady Załogi, Rady Naukowej, informacjom o wyjazdach zagranicznych, rentach i emeryturach, ważniejszych wydarzeniach w naszym Instytucie, postanowiono również zapoznawać Czytelników z przepisami prawnymi dotyczącymi uprawnień pracowniczych, a także przybliżać – zwłaszcza młodym – sylwetki ludzi, którzy w przeszłości kształtowali Puławski Ośrodek Naukowy, a swoją postawą moralną i zasługami dla Instytutu, dla nauki, wydają się godni przypomnienia i naśladowania^[35]. Powyższą analizę zamierzeń i dokonań Redakcji należy jeszcze uzupełnić informacją, że bezpośredni nadzór nad działalnością Komitetu Redakcyjnego „Informatora Rady Załogi objęła Anna Jelinowska pełniąca funkcję członka prezydium Rady Załogi (Załącznik 3)

Wokół redakcji pisma szybko ukształtowała się grupa osób wspomagających. Poinformowała o tym redakcja zamieszczając w Nr 1(12) Informatora z 6.03.1989 r. na s. 2 notatkę następującej treści:

W związku ze zbliżającym się zakończeniem kadencji obecnej Rady Załogi, zespół redakcyjny INFORMATORA dziękuje serdecznie za współpracę:

członkom Prezydium Rady Załogi, pracownikom Działu Służb Pracowniczych i Sekcji Socjalnej, wszystkim współautorom naszego pisma, których nazwiska zamieszczaliśmy w kolejnych numerach Informatora oraz: Małgorzacie Gębal, dr Stanisławowi Głażewskiemu, mgr Józefie Komsta, mgr Zofii Krawczyk, Annie Nakoniecznej, Bogdanowi Oroniowi i Danucie Wróbel – za życzliwą pomoc w okresie prowadzenia naszej działalności wydawniczej.

Hanna Skrzyniarz, Józef Gądor, Julian Migdal, Stanisława Skiba

Następny numer pisma [2(13)] (wydany już w okresie funkcjonowania II kadencji Rady) nie zawiera żadnej informacji dotyczącej składu zespołu redakcyjnego. Nr 3(14) kończy się informacją "Red. Józef Gądor" a następne cztery [od 4(15) do 7(18)] wymieniają jako członków redakcji Józefa Gądora, Krystynę Gądor i Wandę Kostrzewę. W numerach od 1(19) do 3(21) zawarty jest anons, że pismo "REDAGUJE ZESPÓŁ. Red Józef Gądor", co należy zapewne interpretować jako informację, że Józef Gądor stał na czele Zespołu (prawdopodobnie w składzie podanym w poprzednich numerach), który pismo redagował. Nr 1(22) samodzielnie zredagował Józef Gądor, a ostatni Nr 2(23) – Zdzisława Głażewska.

Założenia programowe Informatora sformułowała Przewodnicząca Rady Załogi na spotkaniu z przedstawicielami organizacji politycznych i polityczno-zawodowych w dniu 26 czerwca 1986 r.^[36]:..."zamierzamy informować pracowników o sprawach podejmowanych na zebraniach Rady, aby wszyscy mogli wyrażać swoje opinie, które równocześnie będą oceną pracy Rady. O wszystkich czynnościach, opiniach, stanowiskach, decyzjach będziemy informować za pośrednictwem "Informatora Rady Załogi IUNG w Puławach ..." I rzeczywiście, co najmniej połowę łamów każdego numeru wypełniają informacje o poczynaniach Samorządu zebrane w stałej rubryce "Z prac Rady Załogi".

W rubryce "Z prac Rady Naukowej" gromadzone były informacje o działalności RN [Nr 1, s.4 ; Nr 2, s.7; Nr 3(5), s. 4; Nr 1(7), s. 4; Nr 2(8), s. 7; Nr 3(9), s. 4; Nr 5(11), s. 2; Nr 2(13), s.4; Nr 4(15), s. 1; Nr 6(17), s.5]

Sporo miejsca redakcja Informatora poświęcała działalności organizacji społecznych, takich, jak:

• Kasa Zapomogowo-Pożyczkowa [Nr 1, s.3; Nr 2(4), s.3; Nr 1(12), s. 8; Nr 1(19), s. 1;

• Komisja Pojednawcza [Nr 2, s.1;

• Polski Czerwony Krzyż {Nr 1(3), s. 5;

• Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze [Nr 1(3), s. 5

• Klub Pracowniczy [Nr 1(7), s. 4;

• Klub Młodych Pracowników Nauki [Nr 2(13), s. 5;

• NSZZ "SOLIDARNOŚĆ", skupiający 430 członków [Nr 4(15), s. 4]

• Związek Zawodowy Pracowników IUNG, skupiający 39 członków [Nr 4(15), s. 4]

• Biblioteka NSZZ "Solidarność" [Nr 1(19), s.4]

oraz informacjom o:

• sprawach socjalnych [Nr 2, s.1; Nr 1(3), s.1; Nr 1(7), s, 4; Nr 1(12), s. 2; Nr 2(13), s. 5; Nr 1(19), s. 3;

• sprawach mieszkaniowych [Nr 2, s.2; Nr 2(8), s. 1; Nr 4(10), s. 1; Nr 4(15), s.3; Nr 4(15), s. 4;

• wyjazdach zagranicznym pracowników IUNG [nr 1, s.4; Nr 2, s. 5; Nr 1(3), s. 8; Nr 2(4), s. 4: Nr 3(5), s.4; Nr 1(7), s. 5; Nr 2(8), s. 3; Nr 3(9), s. 5; Nr 4!0), s.3; Nr 5(11), s.2; Nr 1(12), s. 3; Nr 2(13), s.4; Nr 4(15), s. 2; Nr 3(21), s. 4^[37];

• finansowaniu badań IUNG i sytuacji finansowej Instytutu [Nr 2, s.3; Nr 3(14), s. 1; Nr 4(15), s. 2; Nr 5(16), s. 1; Nr 6(17), s. 1; Nr 2(20), s. 3;

• strukturze organizacyjnej Instytutu [Nr 2, s.3; Nr 2(8), s. 3; Nr 3(14), s. 1; Nr 4(15), s. 4; Nr 5(16), s. 1; Nr 6(17), s. 1; Nr 2(20), s. 4;

• przechodzeniu pracowników Instytutu na renty i emerytury [Nr 2, s. 5; Nr 1(3) s.5; Nr 2(4), s.3; Nr 3(5), s.5; Nr 1(7), s. 5; Nr 3(9), s. 6; Nr 4(10), s. 2; Nr 5(11), s.3; Nr 1(12), s.3; Nr 2(13), s.5; Nr 3(14), s. 1; Nr 3(21), s. 3; Nr 1(22), s. 2;

• inwestycjach i remontach [Nr 1(3), s.3;

• przyjęciach do pracy w IUNG i zwolnieniach {Nr 1(3), s.6; Nr 1(7), s. 4; Nr 1(12), s. 1; Nr 1(22), s. 2;

• zatrudnieniu i płacach [Nr 1, s. 2; Nr 1(3), s. 4; Nr 2(4), s.2; Nr 5(11), s. 2; Nr 4(15), s. 1; Nr 4(15), s. 3; Nr 5(16), s. 1; Nr 6(17), s. 1; Nr 3(21), s. 3;

• nadaniach stopni i tytułów naukowych pracownikom Instytutu [Nr 1(3), s. 7; Nr 4(6), s. 4; Nr 4(15), s, 4; Nr 3(21), s.3; Nr 1(22), s. 2;

• nagrodach i odznaczeniach [Nr4(6), s.4; Nr 3(9), s. 1; Nr 5(11), s. 1; Nr 1(12), s.3; Nr 2(13), s. 5;

• programie adaptacji zawodowej młodych pracowników [Nr 3(5), s.3;

• utrudnieniach w funkcjonowaniu samorządu w jednostkach naukowo-badawczych [Nr3(5), s.4]

• bezrobociu grożącemu wielu pracownikom Instytutu [Nr 5(16), s. 1; Nr 6(17), s. 1; Nr 7(18), s. 2; Nr 3(21), s. 1;

• aktualnych wydarzeniach żywo interesujących pracowników IUNG, takich jak:

  - Międzynarodowe Sympozjum Gryki zorganizowane w IUNG w dniach 7-12 lipca 1986 r., przez Międzynarodowe Stowarzyszenie do Badań nad Gryką. [Nr 1, s. 4]

  - Uruchomienie biura Rady Załogi w pokoju nr 8 obok gabinetu lekarskiego /tel.358/, czynnego codziennie w godzinach od 8-ej do 12-ej. Biuro prowadziła Danuta Wróbel. [Nr 2, s.1]

  - Tradycyjne sylwestrowe spotkanie Dyrekcji Instytutu z kierownikami jednostek organizacyjnych w dniu 31 grudnia 1986 r., podczas którego Prof. Nawrocki przypomniał najważniejsze wydarzenia z życia Instytutu w minionym roku [Nr1(3), s. 1]

  - Zorganizowaniu przez Radę Załogi w porozumieniu z Dyrekcją w okresie od 13 stycznia do 7 kwietnia cyklu wykładów "Rolnictwo na Świecie" [Nr1(3), s.5]

  - Obchody 80 rocznicy nadania Puławom praw miejskich i perspektywach uruchomienia w Puławach uczelni rolniczej. [Nr 1(3), s.5]

  - Zebranie młodych pracowników IUNG w dniu 26.06. 1987 r. na którym dyskutowano Tezy do stanowiska Rady Załogi w sprawie adaptacji zawodowej młodych pracowników Instytutu [Nr3(5), s. 4]

  - Spotkanie pracowników IUNG w dniu 22 października 1987 r., z okazji 70-lecia działalności badawczej instytutu rolniczego w Puławach. [Nr 4(6), s.8]

  - Podsumowanie przez Dyrektora IUNG, Prof. St. Nawrockiego dokonań Instytutu w 1987 r. na tradycyjnym spotkaniu sylwestrowym Dyrekcji Instytutu z kierownikami jednostek organizacyjnych w dniu 31 grudnia 1987 r. [Nr1(7), s.1]. Na zakończenie tego spotkania przewodnicząca Rady Załogi, doc. Maria Warchołowa podzieliła się z zabranymi refleksjami na temat pracy Rady Załogi. [Nr1(7), s. 1]

  - Reaktywacja Klubu Pracowników IUNG [Nr1(7), s. 4]

  - uroczystości 65-lecia Zakładu Doświadczalnego w Topoli-Błoniu z udziałem Dyrekcji Instytutu i dyrektorów wszystkich Zakładów Doświadczalnych w dniu 22 czerwca 1988 r. [Nr 3(9), s. 6]

  - Zebranie przez pracowników Instytutu kwoty 202.600 zł na rzecz pomocy ofiarom trzęsienia ziemi w Armenii. [Nr 5(11), s. 1]

  - Telewizyjna debata między "przedstawicielem opozycji demokratycznej"^[38], Lechem Wałęsą a przewodniczącym OPZZ, Alfredem Miodowiczem, która odbyła się 30 listopada 1988 r. [Nr 5(11), s. 1]

  - Udział przedstawiciela Rady Załogi w seminarium pt. "Czy potrzebne są zmiany ustawy o samorządach?", zorganizowanym 12 grudnia 1988 r. przez Polskie Towarzystwo Socjologiczne. [Nr 5(11), s. 1]

  - Informacja o zakończeniu I kadencji Rady Załogi i przygotowaniach do wyborów Rady Załogi II kadencji. Rozdział V Statutu – Ordynacja Wyborcza. [Nr 1(12), s. 1]

  - Informacja o rozpoczęciu w końcu 1989 r. budowy Ośrodka Szkoleniowego IUNG składającego się z części hotelowej, socjalno-gastronomicznej i dydaktyczno-laboratoryjnej.[Nr 1(12), s.3]

  - Kradzież granitowego krzyża z grobu Prof. Lucjana Kaznowskiego na Cmentarzu Parafialnym. [Nr 1(12), s.8]

  - Sprawozdanie Rady Załogi za okres I kadencji (od czerwca 1986 r. do maja 1989 r.) [Nr 2(13), s.1]

  - Rozpoczęcie działalności Klubu Młodych Pracowników Nauki [Nr 2(13), s. 5]

  - Wybory Rady Załogi II kadencji, które odbyły się 30 maja 1989 r. [Nr 2(13), s.13]

  - Obrady Okrągłego Stołu [Nr 2(13), s. 5]

  - Setne posiedzenie Rady Naukowej IUNG w dniu 26 września 1989 r. Zainaugurowane wspomnieniowym przemówieniem Prof. Tadeusza Górskiego [Nr 4(15), s. 1]

  - Reaktywacja NSZZ "Solidarność" i wybory do Komisji Zakładowej Związku w dniu 23 czerwca 1989 r. [Nr 4(15), s. 4]

  - Walne Zebranie Delegatów NSZZ "S" Ziemia Puławska i ukonstytuowanie się władz Z.O. [Nr 4(15), s. 4]

  - Ramowy program zmian w strukturze organizacyjnej i racjonalizacji zatrudnienia w IUNG na rok 1990 z 21.11.1990 r. [Nr 6(17), s. 1;

  - Powiadomienie przez Przewodniczącego Rady Załogi ministra Henryka Samsonowicza o zamiarze redukcji zatrudnienia w IUNG do poziomu 580 osób w I etapie. (21.11.1989).[Nr 6(17), s. 2]

  - Stanowisko Rady Załogi z dnia 28 listopada 1989 r. wobec ramowego programu zmian w strukturze organizacyjnej i racjonalizacji zatrudnienia w IUNG na rok 1990 [Nr 5(16), s.1]

  - List Rady Załogi z 23.11.1989 r. do Premiera Tadeusza Mazowieckiego [Nr 5(16), s. 2]. Odpowiedzią na ten list było pismo Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń z 17.01.1990 r. , opublikowany w Nr 1(19), s. 1.

  - Stanowisko Wicedyrektora IUNG, Prof. Zdzisława Goneta wobec Listu Rady Załogi do Premiera, wyrażone w artykule "Bellum omnium contra omnes" [Nr 6(17), s.5]

  - Odpowiedź Rady Załogi pt. "Uwagi do "Bellum omnium contra omnes" z dnia 5.02.1990 r. [Nr1 (19), s.3]

  - Uroczystości jubileuszowe 70-lecia Parafii Wniebowzięcia NMP z udziałem 45-osobowej reprezentacji Rodu Czartoryskich. [Nr 6(17), s.4]

  - Sesja Heraldyczna pt. "Herby w puławskim Domu Gotyckim", która odbyła się 27 listopada 1989 r. W Sali Rycerskiej Pałacu Czartoryskich [Nr 6(17), s.4]

  - Konferencja naukowa pt. "Przyrodnicze i agrotechniczne uwarunkowania produkcji nasion roślin strączkowych" zorganizowana w Puławach przez Komitet Uprawy Roślin, Polską Akademię Nauk i IUNG w dniach 8 i 9 listopada 1989 r. [Nr 6(17), s.5]

  - Uchwała Rady Załogi IUNG z 13.12.1989 r. o treści: Rada Załogi IUNG potwierdza swoje stanowisko z dnia 28 listopada 1989 r. wobec "Ramowego programu zmian w strukturze organizacyjnej i racjonalizacji zatrudnienia w IUNG na rok 1990" /opubl. W Nr 5/16/ Informatora/ - i z tego powodu nie akceptuje stanowiska Dyrekcji IUNG w sprawie zwalniania pracowników z pracy. [Nr 7(18), s. 2]

  - Projektowane przez Radę Miasta zmiany nazw niektórych puławskich ulic [Nr7(18), s. 4]

  - Wybór dr Tadeusza Skiby do Zarządu Regionu Środkowo-Wschodniego NSZZ "Solidarność"[Nr7(18), s. 4]

  - Śmierć (7 lutego 1990 r.) aktywnego działacza solidarnościowego podziemia, a następnie Senatora RP, Adama Stanowskiego [Nr 1(19), s. 1]

  - Likwidacja 11 pracowni naukowych IUNG [Nr1(19), s.2 i Nr 2(20), s. 4]

  - Sytuacja Zakładu Hodowli i Uprawy Tytoniu [Nr 1(19), s.2]

  - Memorandum Dyrektora IUNG, Prof. St. Nawrockiego z 27.02.1990 r. skierowane do Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" w IUNG podtrzymujące stanowisko Dyrekcji Instytutu w sprawie zmian w strukturze organizacyjnej i racjonalizacji zatrudnienia [Nr 2(20), s. 1]

  - Wywiad Dyrektora IUNG Prof. St. Nawrockiego dla "Sztandaru Ludu" z 14.12.1989 r. pt. "Bezrobotny z cenzusem naukowym?" [Nr 7(18), s. 2]

  - Informacja , że "w dniu 5 marca br. wznawia swą działalność biblioteka Związku "Solidarność" w IUNG" w związku z czym "Prosi się o zwrot książek, które Członkowie Związku ukrywali w okresie stanu wojennego". [Nr 1(19), s. 4]

  - Zebranie i przekazanie kwoty 573 tys. zł na pomoc dla Rumunów [Nr2(20), s.4]

  - Zebranie w Instytucie i przekazanie na Fundusz Wspierania Inicjatyw Społecznych i Gospodarczych Prezesa Rady Ministrów kwoty 1.775.531 zł. 25.01.1990 r. Premier Tadeusz Mazowiecki przesłał na adres KZ NSZZ "S" stosowne podziękowanie. [Nr 2(20), s. 4]

  - Spotkanie dyskusyjne środowisk instytutów puławskich, zorganizowane w dniu 23 marca 1990 r., przez Miejski Komitet Obywatelski "Solidarność" [Nr 2(20), s. 4]

  - Wizyta w Puławach w dniu 28 marca 1990 r. wicepremiera-ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej, Czesława Janickiego oraz ministra A. Balazsa z inicjatywy Komitetu Obywatelskiego "S" i posła Ignacego Czeżyka [Nr 2(20), s. 4]

  - Artykuł pt. "Bezrobocie w Instytucie" w nr 107 pisma "Rolnictwo w Kraju i na Świecie" z 15.01.1990 r., przedstawiający stanowisko Dyrektora IUNG Prof. St. Nawrockiego, Rady Załogi IUNG i KZ NSZZ "S" w IUNG [Nr 2(20), s. 4]

  - Vademecum dla bezrobotnych "O czym każdy bezrobotny wiedzieć powinien" [Nr 3(21), s. 1]

  - Zebranie wśród pracowników IUNG kwoty 1.100.000 zł na zakup sprzętu rehabilitacyjnego dla b. Pracownika Działu Technicznego IUNG, Jerzego Nowaka. [Nr 3(21), s. 3]

  - Niesłychanie krytyczny wobec środowisk naukowych artykuł Zygmunta Trzaski-Durskiego w Nr 3 "Tygodnika Solidarność". Według autora środowiska naukowe cechuje nadal konserwatyzm, zachowawczość, układy itp.[Nr 1(22), s. 4]

  - Ukazanie się pierwszego w dziejach Puław "Planu miasta Puławy" w skali 1 : 20.000 z aktualnym spisem ulic, opisem zabytków oraz adresami instytucji i placówek usługowych [Nr 1(22), s. 4]

  - Informacja, że w ankiecie przeprowadzonej przez Radę Załogi uzyskała ona w skali od 1 do 5 ocenę "prawie 3". [Nr 1(22), s. 4]

  - Przekazanie do komisji sejmowych projektu nowej ustawy o JBR. [Nr 1(22), s. 4]

Bardzo ważnym działem w Informatorze Rady Załogi IUNG była rubryka "Nasi poprzednicy", którą redakcja pisma zarekomendowała w sposób następujący: W kolejnych numerach Informatora RZ zamierzamy przybliżyć – zwłaszcza młodemu pokoleniu – sylwetki ludzi, którzy kształtowali puławski ośrodek naukowy a ze względu na swoją postawę moralną i zasługi dla polskiego rolnictwa, wydają się nam godni przypomnienia i naśladowania. W rubryce tej zamieszczono wspomnienia o następujących zmarłych pracownikach puławskiego Instytutu:

• Bac Stanisław, prof. (1887-1970) – Opracował Adam Wołk Nr 2(8) z 1.05.1988 r., s.7

• Blaim Kazimierz, doc. (1924-1970) – Opracował Marian Jurzysta Nr 1(12) z 6.03.1989 r., s.5

• Boguszewski Wacław, prof. (1901-1988) - Przemówienie Dyrektora Instytutu w czasie pogrzebu Nr 4(10) z 8.11.1988 r., s.9

• Bujak Franciszek, prof. (1875-1953) - Opracował Aleksy Bornus Nr 2 z 1.12.1986 r., s. 6

• Bury-Zaleska Jadwiga, mgr (1900-1988) Przemówienie wicedyrektora IUNG, doc. Henryka Terelaka Nr 1(12) z 6.03.1989 r., s.6

• Bury-Zaleska Jadwiga, mgr (1900-1988) – Opracował Adam Wołk Nr 1(12) z 6.03.1989 r., s.6

• Bury-Zaleska Jadwiga oraz rodzina Czarnockich – Opracowała Maria Ruszkowska Nr 1(12) z 6.03.1989 r., s.7

• Golińska Jadwiga, prof. (1893-19640 – Opracowała Wanda Maliszewska Nr 2(13) z 12.06.1989 r., s.7

• Holnicki Ludwik, mgr (1910-1975) – Opracował Stanisław Krasowicz Nr 7(18) z 21.12.1989 r., s.2

• Jelinowski Stefan, prof. (1925-1990) – Opracował Jan Kuś Nr 1(22) z 31.01.1991 r., s.3

• Judenko Eugeniusz, dr (1899-1988) – Opracowała Maria Piotrowska Nr 4(10) z 8.11.1988 r., s.8

• Judenko Eugeniusz, dr (1899-1988) – Opracowała Wanda Maliszewska Nr 5(11) z 15.12.1988 r., s.6

• Judenko Eugeniusz, dr (1899-1988) – Opracowanie anonimowe Nr 5(11) z 15.12.1988 r., s.6

• Kaufman Laura, prof. (1889-1972) – Opracowała Wanda Maliszewska Nr 4(10) z 8.11.1988 r., s.7

• Kaznowski Lucjan, prof. (1890-1955) – Opracował Zbigniew Wirowski Nr 3(5) z 28.08.1987 r., s.5

• Kwieciński Ryszard, doc. (1887-1962) – Opracowała Halina Blaim Nr 5(11) z 15.12.1988 r., s.5

• Lachowicz Marian, mgr (1914-1987) - Opracowała Jadwiga Batorowa Nr 1(7) z 8.01.1988 r., s.6

• Lewicki Stefan, prof. (1890-1975) - Opracowano na podstawie tekstu Prof. Marka Ruszkowskiego, zamieszczonego w tomie "Studiów Puławskich" z 1978 r. Nr 1(3) z 12.02.1986 r., s. 6

• Listowski Anatol, prof. (1904 -1987) -Opracowała Anna Jelinowska Nr 4(6) z 20.10.1987 r., s.6

• Listowski Anatol, prof. (1904 – 1987) – Opracował Mariusz Fotyma Nr 4(6) z 20.10.1987 r., s.5

• Listowski Anatol, prof. (1904 – 1987) – Opracował Janusz Kozakiewicz Nr 4(6) z 20.10.1987 r., s.7

• Marszewska-Ziemęcka Jadwiga, prof. (1891-1968) - Opracowała Wanda Maliszewska Nr 2(4) z 6.03.1987 r., s. 5

• Mieczyński Tadeusz, prof. (1888-1947) – Opracował Michał Strzemski Nr 3(14) z 30.10.1989 r., s.2

Redakcja Informatora przyjęła również zasadę zamieszczania na łamach pisma nekrologów zmarłych pracowników Instytutu. Lista zmarłych od września 1988 r. do stycznia 1991 r. obejmuje 50 nazwisk:

1. Adamiec-Gracki Ireneusz Nr 5(11) z 15.12.1988 r., s.6

2. Bielak Stanisław Nr 3(14) z 30.10.1989 r., s.3

3. Bierówna Halina Nr 4(6) z 20.10.1987 r., s.8

4. Boguszewski Wacław Nr 4(10) z 8.11.1988 r., s.9

5. Bury-Zaleska Jadwiga Nr 5(11) z 15.12.1988 r., s.6

6. Chłopecka Joanna Nr 1 z 1.09.1986 r., s.4

7. Czajkowska-Strzemska Jadwiga Nr 3(14) z 30.10.1989 r., s.3

8. Dobrzański Bohdan Nr 3(5) z 28.08.1987 r., s.6

9. Gałczyński Marian Nr 4(10) z 8.11.1988 r., s.10

10. Głuski Stanisław Nr 2(8) z 1.05.1988 r., s.8

11. Grabowski Edmund Nr 1(7) z 8.01.1988 r., s.4

12. Jelinowski Stefan Nr 1(22) z 31.01.1991 r., s.3

13. Jonak Jan Nr 1(7) z 8.01.1988 r., s.4

14. Judenko Eugeniusz Nr 4(10) z 8.11.1988 r., s.8

15. Kapalski Mikołaj Nr 1 z 1.09.1986 r., s.4

16. Kielanowski Jan Nr 1(12) z 6.03.1989 r., s.8^[39]

17. Kłopotowski Edmund Nr 1(22) z 31.01.1991 r., s.4

18. Kłopotowski Kazimierz Nr 1(22) z 31.01.1991 r., s.3

19. Kocyłowski Bronisław Nr 1(12) z 6.03.1989 r., s.8

20. Kopania Zofia Nr 1(19) z 20.02.1990 r., s.4

21. Kowalczuk Danuta Nr 3(14) z 30.10.1989 r., s.3

22. Kupczyk Zofia Nr 1(3) z 12.02.1987 r., s.8

23. Kuźniar Kazimierz Nr 4(6) z 20.10.1987 r., s.8

24. Lachowicz Marian Nr 1(7) z 8.01.1988 r., s.4

25. Libort Stefan Nr 3(14) z 30.10.1989 r., s.3

26. Listowski Anatol Nr 3(5) z 28.08.1987 r., s.6

27. Miczyńska Zofia Nr 1(7) z 8.01.1988 r., s.4

28. Miechowicz Stanisław Nr 2(8) z 1.05.1988 r., s.8

29. Mikołajczyk jan Nr 2 z 1.12.1986 r., s.7

30. Myślicki Florian Nr 2 z 1.12.1986 r., s.7

31. Niedziałkowski Władysław Nr 2(4) z 6.03.1987 r., s.4

32. Nizioł Maria Nr 3(5) z 28.08.1987 r., s.6

33. Orzeł Anna Nr 1(12) z 6.03.1989 r., s.8

34. Parfianowicz Teresa Nr 2 z 1.12.1986 r., s.7

35. Parowski Tadeusz Nr 1(3) z 12.02.1987 r., s.8

36. Piech Jan Nr 3(9) z 15.08.1988 r., s.8

37. Pudełek Zdzisław Nr 4(6) z 20.10.1987 r., s.8

38. Rojecka Nadzieja Nr 2 z 1.12.1986 r., s.7

39. Rutkowski Stanisław Nr 4(10) z 8.11.1988 r., s.9

40. Saderska Irena Nr 3(5) z 28.08.1987 r., s.6

41. Skiba Alicja Nr 3(14) z 30.10.1989 r., s.3

42. Szpulak Eugeniusz Nr 4(10) z 8.11.1988 r., s.9

43. Szudejko Aleksandra Nr 1(3) z 12.02.1987 r., s.8

44. Śrzednicka Eugenia Nr 1(3) z 12.02.1987 r., s.8

45. Turski Konstanty Nr 1(19) z 20.02.1990 r., s.4

46. Wójcik Antoni Nr 3(14) z 30.10.1989 r., s.3

47. Zdun Stanisława Nr 6(17) z 15.12.1989 r., s.6)

48. Zdun Tomasz Nr 3(5) z 28.08.1987 r., s.6

49. Zwierowicz Maria Nr 1(19) z 20.02.1990 r., s.4

50. Żbikowski Romuald Nr 4(10) z 8.11.1988 r., s.8

Obok informacji o sprawach społecznych na łamach Informatora znaleźć można również teksty dotyczące dziejów Puław i puławskiego Instytutu. Z okazji 70 rocznicy powołania Państwowego Instytutu Naukowego Gospodarstwa Wiejskiego opublikowano 3 teksty wspomnieniowe poświęcone organizacji PINGW w 1917 r. oraz IUNG na początku lat 50-tych:

• Michał Strzemski – KORZENIE (fragmenty artykułu opublikowanego w Zeszycie Jubileuszowym "Pamiętnika Puławskiego" w 1965 r.)^[40]

• Anatol Listowski – PIERWSZE LATA ^[41]

• Wacław Boguszewski – WSPOMNIENIA Z GORZOWA^[42]

 

W przededniu 50 rocznicy wybuchu II Wojny światowej Maria Ruszkowska, Helena Mącznik i Wanda Maliszewska podjęły próbę odtworzenia listy pracowników PINGW, którzy w latach 1939 – 1945 polegli na frontach, zostali straceni lub zginęli w obozach koncentracyjnych. Lista ta, obejmująca 40 nazwisk opatrzonych krótkimi biogramami poległych, została opublikowana w opracowaniu pt. CZEŚĆ ICH PAMIĘCI ! w Informatorze Rady Załogi Nr 3(14) z 30.10.1989 r. na s.4 łącznie z nazwiskami osób, które mimo represji udało się przeżyć. Lista ta została uzupełniona przez Autorki w Informatorze Nr 1(22) z 31.01.1991 r., s. 1 oraz przez Barbarę Tałałaj w Nr 6(17) z 15.12.1989 r., s. 6. Sprostowania do niektórych informacji podanych w opracowaniu M. Ruszkowskiej, H. Mącznik i W. Maliszewskiej zamieszczono w Nr 1(19) Informatora na s. 4.

Z okazji wizyty 45 przedstawicieli Rodu Czartoryskich [którzy spotkali się w Puławach po raz pierwszy od 158 lat (od 5 marca 1831 r.)]. w Informatorze opublikowano artykuł J.[ózefa] G.[ądora] pt. "70 lat i 158 lat"^[43] przypominający niektóre fakty z dziejów Rodu Czartoryskich jak również dokumentujący obchody 70-lecia Parafii Wniebowzięcia NMP oraz Sympozjum pt. "Religijno-kościelne aspekty historii rodu Czartoryskich", w dniach 12-14 października 1989 r.

W przededniu 70 rocznicy odparcia najazdu bolszewickiego na Polskę w sierpniu 1920 r. Józef Gądor i Adam Wołk opublikowali w Informatorze artykuł pt. "W sprawie tablicy Marszałka Józefa Piłsudskiego",^[44] podsumowujący dotychczasowe ustalenia dotyczące losów tablicy upamiętniającej to wydarzenie, umieszczonej na ścianie pałacu w sierpniu 1930 r. Do informacji zawartych w artykule krytycznie odniósł się doc. Hubert Gembarzewski w notce opublikowanej w Nr 1(19) Informatora na s. 4.

1 lipca 1986 r., powróciły do Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach Zakłady Doświadczalne: Antopol, Baborówko, Borusowa, Dobrogostów, Grabów, Jastków, Kępa-Mokradki, Laskowice, Osiny, Sadłowice, Topola-Błonie, Wielichowo, Werbkowice, Wierzbno i Żelisławki. Do Instytutu powrócił również Zakład Uprawy i Hodowli Tytoniu, przez pewien czas podlegający Centralnemu Laboratorium Przemysłu Tytoniowego w Krakowie^[45]. Z tej okazji w dążeniu do integracji środowiska Instytutu, Rada Załogi zainicjowała publikowanie na łamach Informatora charakterystyki poszczególnych Rolniczych Zakładów Doświadczalnych IUNG.^[46] W kolejnych numerach Informatora zamieszczono informacje dotyczące lokalizacji, warunków środowiskowych, organizacji oraz osiągnięć naukowych i gospodarczych w następujących Zakładach Doświadczalnych, przygotowane przez ich pracowników:

• Baborówko Nr 4(10) z 8.11.1988 r., s.4

• Błonie-Topola Nr 5(11) z 15.12.1988 r., s.3

• Borusowa Nr 3(9) z 15.08.1988 r., s.8

• Grabów Nr 1(12) z 6.03.1989 r., s.4

• Werbkowice Nr 4(10) z 8.11.1988 r., s.5

• Wielichowo-Zielęcin Nr 5(11)2 z 15.12.1988 r., s.4

• Zakład Doświadczalno-Wdrożeniowy Rekultywacji Terenów Zdewastowanych w Puławach Nr 3(9) z 15.08.1988 r., s.7

• Żelisławki Nr 2(13) z 12.06.1989 r., s.6

Na zakończenie wspomnieć wypada, że na łamach Informatora Rady Załogi IUNG znaleźć można również kilka opracowań o charakterze publicystycznym:

• Albert Woźniak (rzecznik patentowy) – "Wynalazczość a potrzeba sprytu" – Informator Rady Załogi IUNG Nr 2(4) z 6.03.1987 r., s.3.

• Aleksy Bornus – "Jacy jesteśmy? - Informator Rady Załogi IUNG Nr 1(7) z 8.01.1988 r., s. 3; Nr 2(8) z 1.05.1988 r., s. 6 i Nr 4(10) z 8.111988 r., s. 3.

• Anna Jelinowska – "Nauka i postęp techniczny w obradach "Okrągłego stołu" – Informator Rady Załogi IUNG Nr 2(13) z 12.06.1989 r., s. 5.

• Wiktor Fabiański – "O sytuacji organizacyjnej i finansowej Instytutu" - Informator Rady Załogi IUNG Nr 3(14) z 30.10.1989 r., s.1 i Nr 4(15) z 17.11.1989 r., s. 2.

• Grzegorz Kurkiewicz – "Nie niszczyć podglebia" – Informator Rady Załogi IUNG Nr 6(17) z 15.12.1989 r., s.2. (przedruk z "Tygodnika Gdańskiego" Nr 13 z 10.11.1989 r.)

• Zdzisław Gonet – "Bellum omnium contra omnes" - Informator Rady Załogi IUNG Nr 6(17 z 15.12.1989 r., s. 5.

• Prezydium Rady Załogi IUNG – "Uwagi do "Bellum omnium contra omnes" - Informator Rady Załogi IUNG Nr 1(19) z 20.02.1990 r., s. 3.

• Z.[dzisława G.[łażewska] – "Sprawy Instytutu" - I nformator Rady Załogi IUNG Nr 1(19) z 20.02.1990 r., s. 2.

oraz życzenia Rady Załogi z okazji każdych Świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy, a także wiersz emigracyjnego poety, Mariana Hemara pt. "Kolęda"^[47]

Z tego pobieżnego przeglądu zawartości kolejnych numerów Informatora Rady Załogi IUNG można wywnioskować, że pismo to w znacznej mierze kontynuowało tradycje Informatora Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" w IUNG PRZESZŁOŚĆ-PRZYSZŁOŚCI, który ukazywał się od 8 maja do 10 grudnia 1981 r.

 

Puławy, 7.11.2007