„ Cześć i chwała Bohaterom…”
W nawiązaniu do 100 – lecia odzyskania niepodległości oraz do Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych do I LO im. Ks. A.J. Czartoryskiego w Puławach przybyli wyjątkowi goście – ppłk Stanisław Gajewski ps. „Staś”, Wiceprezes Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej – Wolność i Niezawisłość oraz Pan Marek Franczak, syn ostatniego Żołnierza Wyklętego, sierż. Józefa Franczaka ps. „Laluś”, poległego w walce z siłami ZOMO i SB w miejscowości Majdan Kozic Górnych w dn. 21.10.1963 r.
Pan ppłk Stanisław Gajewski podzielił się z młodzieżą swoimi przeżyciami zarówno z okresu okupacji niemieckiej jak i późniejszej sowieckiej, natomiast Pan Marek Franczak przedstawił uczniom emocjonującą biografię swojego Ojca, sierż. Józefa Franczaka oraz kontekst ekshumacji i pochówku Jego szczątków.
Ostateczny pochówek szczątków sierż. Józefa Franczaka „Lalusia” przeprowadzony został w Piaskach dn. 26.03.2015 r., podczas którego uczestniczył również poczet sztandarowy I LO.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych obchodzimy na mocy Ustawy Sejmu RP z dn. 03.02.2011 r. Data 1 marca upamiętnia zamordowanie w więzieniu na warszawskim Mokotowie dn. 01.03.1951 r. wybitnych polskich oficerów, członków IV Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość z ppłk Łukaszem Cieplińskim na czele. IV Zarząd był ostatnią ogólnopolską strukturą niepodległościową, wywodzącą się bezpośrednio z Polskiego Państwa Podziemnego, z Armii Krajowej. Z inicjatywą obchodów tego Święta wystąpił ś.p. Prezydent RP prof. Lech Kaczyński, gdy dn. 26.02.2010 r. złożył w Sejmie prezydencki projekt uczczenia pamięci Żołnierzy Wyklętych i zaproponował, by Ich Święto wyznaczyć na dzień 1 marca.
Na zakończenie spotkania przybyli uczniowie zostali zaproszeni na obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w naszym mieście w dn. 01.03.2018 r. podczas Mszy Św. w Kościele Garnizonowym o godz. 18 oraz na apel pamięci przy budynku WKU, ówczesnej siedzibie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, katowni NKWD, UB, a także na otwarcie stałej wystawy fotograficznej, przedstawiającej zachowane inskrypcje, wykonane przez więźniów w poszczególnych celach „Puławskiego Katynia” w dn. 24.04.2018 r., upamiętniającym odbicie 107 więźniów przez mjr Mariana Bernaciaka „Orlika” z budynku katowni, wystawie, wykonanej przez Lubelski Oddział Instytutu Pamięci Narodowej.
Tomasz Kraszewski
