Klub Inteligencji Katolickiej w Puławach

W styczniu 1981 grupa działaczy NSZZ „Solidarność” z Puław postanowiła powołać do życia miejscowy oddział Klubu Inteligencji Katolickiej wzorujący się na Klubach działających już od 1956 r. w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu i Toruniu. Komitet Założycielski rozpoczął swoje działanie od wysłania swojej delegacji do Lublina w celu uzyskania zgody Kurii Biskupiej na działanie Klubu.

fot.1-kik-w-Pulawach

 

Fot. 1. Pierwsze zebranie Komitetu Założycielskiego Klubu Inteligencji Katolickiej w Puławach w lokalu „Solidarności” Nauczycielskiej mieszczącym się w Domu Nauczyciela w dniu 1.02.1981 r. Od lewej: Wacław Hennel, Stanisław Głażewski, Stanisława Krawczyk, Jolanta Krzywiec, Stanisław Nastaj. Fot. Bogdan Szewczyk.

Na początku lutego delegacja w składzie Stanisław Głażewski, Wacław Hennel i Bogdan Szewczyk stawiła się w Kurii, gdzie została przyjęta przez Biskupa Bolesława Pylaka. Pierwszym pytaniem Biskupa było: na jakich KIK-ach chcemy się wzorować. Gdy wymieniliśmy Klub krakowski, z którym mamy zamiar utrzymywać kontakt przez Józefę Hennelową z Tygodnika Powszechnego (żonę brata Wacława Hennela) oraz warszawski z którym mogliśmy się kontaktować za pośrednictwem Kazimierza Wóycickiego, który był równocześnie członkiem KIK-u warszawskiego i członkiem-założycielem naszego uzyskaliśmy natychmiast aprobatę Biuskupa. W toku dalszej rozmowy okazało się, że początkowo chłodne przyjęcie naszej delegacji było związane z podejrzeniem, że zamierzamy utrzymywać kontakty z lubelskim KIK założonym przez posła na Sejm PRL Ryszarda Bendera w 1976 r. i podporządkowanym Stowarzyszeniu PAX.

Anonimowy autor Informacji o Klubie, zamieszczonej w organie prasowym puławskiego KIK „Bez Pozorów” dalsze dzieje tej organizacji opisuje następująco:

Powstanie Klubu zostało zaakceptowane przez Jego Eksc. ks. prof. Bolesława Pylaka, Biskupa Lubelskiego dnia 3.02.1981 r., zgłoszone na ogólnopolskim zjeździe klubów KIK w Poznaniu dnia 20.02.81 r., i zatwierdzone wraz ze statutem /ogólnopolskim, identycznym względem statutu KIK w Warszawie/ przez Urząd Miejski w Puławach dnia 23.03.1981 r.. Opiekę duszpasterską nad Klubem obejmuje Parafia Wniebowzięcia NMP w Puławach. Skład zarządu Klubu: W. Hennel – przewodniczący, K. Wóycicki – zastępca, J. Bańcer – zastępca, B. Szewczyk – sekretarz, M. Heleski – skarbnik, M. Kapturkiewicz-Szewczyk, St. Krawczyk, I. Bronikowska. Komisja Rewizyjna: A. Berbeć – przewodniczący, J. Gądor, J. Krzywiec, Adres Klubu: ul. Kołłątaja 1 /lokal „Solidarności”, 24-100 Puławy.[1]

Dodać jeszcze należy, że gościny Klubowi udzieliło Koło NSZZ „Solidarność” Oświaty i wychowania. Zebrania zarządu Klubu (w każdy poniedziałek) odbywały się więc w lokalu Koła „Solidarności” a organizowane przez Klub odczyty i prelekcje w sali dużej puławskiego Domu Nauczyciela.

fot.2-kik-w-Pulawach

 

Fot. 2. Pierwsze zebranie Komitetu Założycielskiego KIK w Klubu Inteligencji Katolickiej w Puławach w lokalu „Solidarności” Nauczycielskiej mieszczącym się w Domu Nauczyciela w dniu 1.02.1981 r. Od lewej: Wacław Hennel, Maria Kapturkiewicz-Szewczyk, Kazimierz Krawiec, Janina Dutkiewicz, Lidia Bilińska, Kazimierz Wóycicki i Marian Heleski. Fot. Bogdan Szewczyk.

W maju 1981 r. Zarząd Klubu przygotował i opublikował swoje podstawowe dokumenty programowe: Uchwałę Ogólnego Zebrania KIK w Puławach dnia 4.05.81, Deklarację Ideową oraz Statut (Załącznik 1)

W ciągu niespełna roku istnienia puławski KIK zorganizował:

  1. Kilka prelekcji i spotkań dyskusyjnych, m.in.:
    • A. Tyszki - „Wartości w naszym życiu osobistym i społecznym”.
    • o. Ludwika Wiśniewskiego - „Udział Kościoła w życiu społecznym – nadzieje i obawy”,
    • ks. G. Rapy - „Sumienie”,
    • B. Studzińskiego - „Polskie dylematy i dążenia”.
  2. Bibliotekę czynną trzy razy w tygodniu.
  3. Zbiorową prenumeratę Tygodnika Powszechnego dla wszystkich chętnych członków i sympatyków
  4. Redakcję wydającą pismo puławskiego KIK „Bez Pozorów” (Załącznik 2.).

Pismo „Bez Pozorów” wychodziło jako dodatek do Biuletynu Informacyjnego „Solidarność Ziemi Puławskiej”, co uzasadniono w następujący sposób: jest to pomyślane jako zwrócenie członkom „Solidarności” uwagi na ogromną wagę myśli chrześcijańskiej, a zwłaszcza katolickiej nauki społecznej jako rzetelnej podstawy ładu społecznego i jako pomocy w rozwiązywaniu spraw narodowych. Mamy nadzieję, że umieszczane w „Bez pozorów” myśli i informacje zainteresują nie tylko wierzących członków „Solidarności”.[2]

Cele pisma redakcja w składzie: A. Berbeć, J.Gądor,, St. Głażewski, W. Hennel, M. Kapturkiewicz-Szewczyk, B. Szewczyk[3], sformułowała w następujący sposób:

Zespół redagujący „Bez Pozorów” stawia sobie za cel dostarczenie materiałów pomagających w ...przemyśleniach...jak przeciwdziałać ...skłonności do konformizmu i gry pozorów? /../Będą to materiały przytaczane, a także /zwłaszcza w przyszłości/ własne, tj. Wynikające z rozważań, prelekcji i dyskusji w Klubie Inteligencji Katolickiej w Puławach[4].

Ale przyszłości przed puławskim KIK-iem już nie było. Do 13 grudnia 1981 r. zdążyły się ukazać tylko 2 ośmiostronicowe numery pisma (w 53/61 i 63/71 numerze Biuletynu Informacyjnego „Solidarność Ziemi Puławskiej”, po czym i Klub i Biuletyn podzieliły los wszystkich organizacji społecznych w kraju: Dekretem o Stanie Wojennym zostały bezterminowo zawieszone.

Jedna z inicjatyw podjętych przez puławski KIK: zbiorowa prenumerata Tygodnika Powszechnego przez 80 członków członków Klubu, dzięki przeoczeniu władz stanu wojennego przetrwała aż do 1989 r. Po wznowieniu wydawania tego pisma (w stanie wojennym niemal wszystkie czasopisma były zawieszone, ukazywały się jedynie Trybuna Ludu i Żołnierz Wolności) było ono dostarczane adresatom regularnie w każdy czwartek. Przesyłki z egzemplarzami Tygodnika Powszechnego, adresowane na KIK redakcja Tygodnika Powszechnego kierowała do kiosku RUCH przy ul. Centralnej skąd raz w tygodniu odbierali je członkowie KIK Zdzisława Głażewska, Marian Heleski lub Bogdan Szewczyk i roznosili do indywidualnych odbiorców. Co dziwniejsza przekazy pieniężne przedłużające prenumeratę z nazwą i adresem, formalnie nie istniejącego KIK jako nadawcy, były bez przeszkód przyjmowane przez Urząd Pocztowy i normalnie rozliczane.

Dzięki temu (przypadkowemu lub celowemu) przeoczeniu, spora grupa mieszkańców Puław miała zapewniony stały dopływ rzetelnych informacji z kraju i zagranicy oraz dostęp do niezależnej publicystyki w Tygodniku (pismo to miało wówczas bardzo ograniczony nakład i było dostępne wyłącznie w prenumeracie). Skomplikowany system kolportażu wymuszał ponad to regularne kontakty i podtrzymywał więzi zadzierżgnięte w okresie jawne działalności Klubu.

Wkrótce środowisko związane z Klubem uporało się również z brakiem prelekcji i spotkań dyskusyjnych organizując w podziemiach budującego się właśnie kościoła Miłosierdzia Bożego regularnych wykładów z zakresu katolickiej nauki społecznej.

Po zawieszeniu stanu wojennego, na początku 1983 r. prezes puławskiego KIK Wacław Hennel otrzymał od Naczelnika Miasta Puławy decyzję o rozwiązaniu Klubu:

fot.3-kik-w-Pulawach

KIK odpowiedział na to pismo w następujący sposób:

fot.4-kik-w-Pulawach

Pismo to było ostatnim przejawem działania Zarządu Klubu Inteligencji Katolickiej w Puławach.

Przypisy

  1. „Bez Pozorów” - Nieregularny dodatek do Biuletynu Informacyjnego SOLIDARNOŚĆ ZIEMI PUŁAWSKIEJ Nr 63/71 z 20.11.1981 r., s.31.
  2. „Bez Pozorów” - Nieregularny dodatek do Biuletynu Informacyjnego SOLIDARNOŚĆ ZIEMI PUŁAWSKIEJ Nr 53/61 z 17.09.1981 r., s.25.
  3. „Bez Pozorów” - Nieregularny dodatek do Biuletynu Informacyjnego SOLIDARNOŚĆ ZIEMI PUŁAWSKIEJ Nr 53/61 z 17.09.1981 r., s.31.
  4. „Bez Pozorów” - Nieregularny dodatek do Biuletynu Informacyjnego SOLIDARNOŚĆ ZIEMI PUŁAWSKIEJ Nr 53/61 z 17.09.1981 r., s.25.
Czytany 1788 razy

Sponsorzy

solidarnosc